Manali-Lamayuru: Van dag tot dag

Deze reis in Noord India is de klassieke tocht van de zuidkant van de Himalaya naar Ladakh. Klassiek in de zin dat deze tocht als eerste, zo’n 15 jaar geleden, door trekkingorganisaties werd aangeboden. Hoewel je alle facetten van een Himalaya oversteek meemaakt is deze tocht niet van de zwaarste categorie. De eerste pasoversteek is weliswaar vergletsjerd maar stijgijzers en touwen zijn niet nodig, zelfs paarden kunnen de pas over. Later zijn nog vele passen te overwinnen maar alle dagetappes zijn te verdelen in redelijke afstanden en looptijden.

Opzet van de reis

Na de vlucht van Amsterdam naar Delhi, vliegen we naar Manali aan de voet van de Pir Panjal keten. Hier ontmoeten we onze staf van Nepalezen: gidsen, kok en keukenhulpen die vooraf al uit Nepal zijn vertrokken. Zij hebben de paardenmannen al geregeld die voor de trektocht nodig zijn om alle bagage te vervoeren. Na een dagje acclimatiseren in een heerlijk hotel in het interessante en levendige Manali reizen we verder naar het beginpunt van de trek: Darcha op 3350 meter hoogte. Onderweg steken we de Pir Panjal over via de Rohtang pas (4000 meter). In Darcha ontmoeten we de paardenmannen. Het eerste deel van de trek lopen we aan de Lahaulkant de 5100 meter hoge vergletsjerde Shingo La op. Aan de andere kant begint het woestijnachtige transhimalayagebied. In eerste instantie doorkruisen we Zanskar en na het hoofdstadje Padum maken we de doorsteek over 7 passen naar Ladakh. Onderweg komen we een aantal Tibetaans Boeddhistische kloosters tegen die we zeker ook zullen bezoeken. Het wandelen eindigt bij het klooster in Lamayuru aan de weg tussen Srinagar in Kashmir en Leh in Ladakh. Hier worden we opgehaald door een bus of jeeps vanuit Leh. Na het verblijf in Leh vliegen we terug naar Delhi om daar de terugvlucht te nemen naar Nederland.

Een opmerking vooraf

Het gaat hier om een avontuurlijke reis. Er zijn diverse factoren die onderweg onze reisplannen kunnen beïnvloeden, hoe goed de reis ook is voorbereid. Onderstaande reisbeschrijving geeft de hoofdlijnen van de reis weer. De reisleiding kan zich genoodzaakt zien om tijdens de reis verschuivingen in het geplande programma aan te brengen.

dag 1 Amsterdam-Delhi

De vlucht van Amsterdam naar Delhi. We komen `s nachts aan en gaan van het internationale vliegveld naar het domestic vliegveld. Vluchtmogelijkheden vind je bij vliegtickets

dag 2 Vlucht van Delhi naar Manali

Vanaf het domestic airport vertrekken we voor een spectaculaire vlucht naar Bhuntar Airport, in de vallei van Kullu, ongeveer 1½ uur rijden van Manali. Dit bleek afgelopen jaar toch wel een aanzienlijke verbetering t.o.v. vorige jaren waarin we minstens 16 uur in een bus doorbrachten. Aankomst rond het middaguur zodat we nog wat aan de dag hebben. Manali ligt op een hoogte van 1900 meter en biedt na de drukkende hitte van Delhi een weldadig, gematigd klimaat. Vandaag tijd om even lekker op je gemak door het stadje en over de markten te lopen. Als de moesson hevig is kan het zijn dat de vlucht wordt geannuleerd. Ter plekke zullen we besluiten of we alsnog met de bus gaan reizen of een dagje wachten zodat we dan met de vlucht mee kunnen.

dag 3 Manali

Manali is omgeven met zwaar beboste berghellingen. De vele houten huizen en drukke bazaars geven deze plaats grote charme. Manali ligt op een hoogte van 1900 meter en biedt na de drukkende hitte van Delhi een weldadig, gematigd klimaat. Vandaag tijd om even van al het gereis te bekomen en lekker op je gemak door het stadje en over de markten te lopen. De vallei heeft een rijke Hindoetraditie die in diverse mooie tempels tot uitdrukking komt. Er zijn diverse mogelijkheden voor wandelingen of uitstapjes in de omgeving. Manali is een geweldig leuk stadje met een enorme diversiteit aan mensen: paardenmannen uit de buurt, Ladakhi, Tibetanen, Lahauli enz. Dat alles tegen een sfeervolle achtergrond van cederwouden en witbesneeuwde bergen. We maken kennis met onze staf uit Nepal die ons zal begeleiden op de rest van de tocht. De rest van de dag heb je vrijaf. Tijd genoeg ook om het stadje te bekijken. Je kunt een boeddhistisch kloostertje bezoeken, een kijkje nemen in de bazaars, lekker relaxen op de veranda van het fantastische hotel of een wandeling maken naar het wat hoger gelegen “ Old Manali”. Je kunt hier alvast aan de hoogte wennen.

dag 4 Manali naar Darcha

Met jeeps begeven we ons nu, met gidsen, kok, voorraden en tenten, op weg naar het begin van de trek. Als alles meezit is het ongeveer 9 uur rijden over de 4000 meter (meestal besneeuwde) hoge Rohtang-pas die toegang geeft tot het in het semi moessongebied gelegen district Lahaul. Hier begint boeddhistengebied hetgeen te zien is aan chörten en gebedsvlaggen. Boven op de pas heb je al een prachtig uitzicht op scherpe pieken rondom. Keylong is een leuk stadje halverwege waar we ook nog een korte stop maken. In Darcha maken we kamp. Het is hier 3350 meter hoog en dat merk je.

dag 5 acclimatiseren

Deze acclimatisatiedag kunnen we besteden aan een wandeling in de omgeving waarbij we alvast een beetje meer omhoog kunnen.

dag 6 Darcha - Palamo, start trek 4,5 uur lopen

Op de eerste dag van de trektocht van 10 dagen naar Padum lopen we boven de rivier het dal in naar het westen. Onze paarden arriveren uit Manali om verder met ons mee te reizen naar Padum en Lamayuru. Deze trouwe beesten dragen de groepsbagage (kampeer- en keukenuitrusting en voedsel) en ook de deelnemersbagage (maximaal 12 kg per persoon). We passeren de twee laatste Lahaul-dorpjes en begeven ons daarna de wildernis in. Ongeveer 3 uur lopen naar het volgende kampement bij de brug op ongeveer 3700 meter.

dag 7 naar Sumdo 3,5 uur lopen

Soms gaat het over kleiige hellingen steil omhoog en dan weer is het een stuk vlak, langs de rivier. Het doorsteken van een gletsjerbeek staat vandaag ook op het programma. Soms is dat makkelijk maar soms ook een heel geploeter om veilig door het ijskoude, snelstromende water te komen. We maken kamp bij de brug waar het pad naar de Shingo-la rechtsaf slaat van het hoofddal weg op ongeveer 4000 meter.

dag 8

Acclimatiseren met eventueel een dagwandeling

dag 9 naar Ramjak, Shingo La BC 6 uur lopen

Hoewel we inmiddels redelijk zijn geacclimatiseerd zul je deze dag (en de volgende) toch goed merken dat je boven de 4000 meter komt. HT gaat hiermee voorzichtig om, juist ook op deze trek, omdat je na de Shingo-la niet zo makkelijk meer kunt afdalen tot beneden de 4000 meter. We willen dus graag zo zeker mogelijk weten dat iedereen voldoende is gewend aan de hoogte. De tocht zelf loopt in eerste instantie vrij steil omhoog. Het hoger gelegen deel van het dal is vrij breed en op de grazige weiden naast de rivier vinden we schapen, geiten met hun herders. Kamperen op een mooie groene plek tussen hoge bergen. 4650 meter.

dag 10 Over de Shingo La naar Lakang Sumdo, 6-8 uur lopen

Vandaag steken we de Shingo la over.... 5100 meter is niet niks. Het is ongeveer 4 uur naar de top van de vergletsjerde pas. Het tempo ligt laag. We lopen over morenen en langs gletsjermeertjes. Bovenop hebben we een fantastisch uitzicht op de scherpe pieken van Lahaul achter ons en voor ons krijgen we al een beetje een voorproefje van Zanskar. Je kunt de rood-zwart gekleurde loodrechte dalwanden al zien. De afdaling is meestal wat glibberen en glijden door sneeuw tot we uiteindelijk weer wat drogere grond onder de voeten krijgen. Touwen en stijgijzers zijn hier niet nodig. We dalen af tot we bij een rivier komen en we kamperen op 4300 meter aan de bovenloop van de Kargiag Chu op een prachtige bergweide. (Chu is water of rivier in het Tibetaans-of Zanskari). Er staan ongelooflijk veel soorten bloemen in de directe omgeving van het kampement waaronder veel edelweiss.

dag 11 Naar Kargiakh 6 uur lopen

We beginnen de dag met een frisse rivierdoorsteek en lopen vervolgens langs de rivier vrij vlak een beetje naar beneden tot het eerste dorpje Kargiakh. De hele dag wordt beheerst door een honderden meters hoge zeer opvallende rotspunt. (de Gumburanjon) Om ons heen duiken regelmatig Himalaya marmotten op en weer weg. Je hoort hun hoge alarmkreet uit diverse hoeken van het dal.
Voor het dorp staan een paar boeddhistische bouwwerkjes de chörten als teken dat we nu echt in Tibetaanse streken zijn beland. De ongeveer 20 huizen zijn wit met op de platte daken een laag hout, als wintervoorraad en isolatie. (`s Winters is het hier `s nachts al gauw -35 graden). Soms komen we onderweg al mensen tegen die hier hun yaks hoeden, en van wie we een kopje boterthee kunnen proberen. (De eerste keer wordt het vaak niet zo lekker gevonden). Kamp bij Kargiag aan de rivier (4000 meter).

dag 12 Kargiakh naar Purne 6 uur lopen

Nu volgen we een wat meer bewoond stuk van dit dal. We passeren een 4-tal dorpjes en misschien mogen we ergens een huisje binnen om te kijken hoe deze wonderlijke mensen doorgaans leven… Het landschap wordt gevormd door open valleien met zeer spaarzaam begroeide hellingen. Bij de dorpjes zijn akkers aangelegd waar door irrigatie zowaar ook nog wat groeit. Tsampa (geroosterd gerstemeel) is de dagelijkse kost, meest vermengd met de inmiddels bekende zoute boterthee. Het pad gaat wat op en neer en iets meer neer. We kamperen bij een huis: Purne (3800 meter)

dag 13 Uitstapje naar Phuctal Gompa 5 uur lopen

Uitstapje naar het tegen de rotswand geplakte Phuctal klooster. Zowel de tocht ernaar toe als het klooster zelf zijn indrukwekkend. Langs loodrechte roodachtige rotswanden is het pad gemaakt en leidt langs de woeste rivier. Vlak voor het klooster moeten we over de primitieve hangbrug. Iets verderop zie je ineens het klooster liggen. We mogen binnen een kijkje nemen en worden rondgeleid door één of meerdere monniken. Er is een heilige bron waardoor men verzekerd is van watertoevoer. Er is een aantal schaars verlichte, dompige gebedsruimtes met thanka`s (gebedsdoeken), allerlei beelden en muziekinstrumenten.

dag 14 Purne naar Ichar 6 uur lopen (3700 meter)

Deze vrij lange dag voert door diepe dalen langs de rivier. Nu eens hoog dan weer vlak langs de oever. Op beschutte plekken vind je veel wilde rozen en de rotsen zijn geel en zwart. Onder het pittoreske dorpje Ichar maken we kamp en we moeten hier kampeergeld betalen anders zetten de bewoners ons plekje onder water.

dag 15 lopen van Ichar naar Reru (2 uur) en verder per jeep via Bardan Gompa naar Padum 3650 meter)

Vroeg in de morgen vertrekken we vanuit het kamp. Na ongeveer 2 uur lopen komen we bij het dorp Reru aan het eind van de canyon, voor sommigen een opluchting dat er weer wat meer lucht te zien is. De dag hiervoor is een van de gidsen al naar deze plaats gegaan om jeeps te regelen, want van hieruit gaan we per jeep naar Bardan Gompa, een juweeltje van een klooster boven op de top van een rots gebouwd. Vanaf dit klooster rijden we naar Padum, de hoofdplaats van Zanskar, waar we ons overigens niet al te veel van voor moeten stellen. Padum ligt in de vlakte daar waar de Lingti en de Doda rivieren bij elkaar komen om samen de machtige Zanskarrivier te vormen. Padum is een typisch "roadhead" plaatsje, met in het kleine centrum wat winkeltjes en vooral veel rotzooi als lege benzinetonnen. Hier eindigt een weg vanuit Kashmir. We proberen zo vroeg mogelijk in de middag in Padum aan te komen omdat vandaag het Sani festival plaats vindt. N.B. het festival is op 1 en 2 augustus 2012. Informatie betreffende het Sani festival is dus alleen voor deelnemers die op 18 juli vertrekken.

dag 16 Per jeep van Padum naar Karsha en van daaruit naar Pishu

Als we de vorige dag geen gelegenheid gehad hebben het Sani festival te bezoeken doen we dat vanmorgen. We reizen vandaag weer per jeep. Eerst naar het niet ver van Padum gelegen Karsha Gompa. Een indrukwekkende ervaring dit klooster te bezoeken dat tegen de rotswand is aangeplakt. We kunnen enige tijd ronddwalen in dit grote complex en contact hebben met de monniken. Van hieruit gaan we per jeep verder naar Pishu. De kampeerplaats ligt in een groene oase, is omgeven door zandheuvels in de lager gelegen zone en hogerop zien we de hoge bergen met grillige rotsen en hier en daar bedekt met sneeuw. Als we op tijd zijn kunnen we in Pishu nog een klein nonnenklooster bezoeken.

dag 17 Pishu-Hanumil 5,5 uur lopen

Een gemakkelijke dag door gevarieerd landschap nog steeds langs de Zanskarrivier. Hier en daar mooie geërodeerde rotssculpturen. Hanumil is twee verlaten huizen met een kleine kampeerplek.

dag 18 Hanumil - Snertse 6,5 uur lopen 3742 meter

Een mooie trail en zeer verrassende landschappen. De eerste 2½ à 3 uur gaat het op en neer. Bij het begin van de Zanskar kloof traverseert het pad langs een vrij steile wand die uitkomt in de rivier. (oppassen) Er volgt een steil klimmetje naar een mooi uitzicht punt, voordat de route afbuigt richting Purfi-La (3950 meter). In lange serpentines slingert het pad zich naar de top van de pas. Bovenop een verrassend uit zicht in de diepte waar de Oma Chu zich een weg baant naar de Zanskarrivier. Waanzinnige rotswanden met vele kleuren. Na de Purfi-La een steile afdaling naar de Oma-Chu waar we lunchen. We moeten nu nog 400 meter omhoog naar de kam en dan nog een kleine 100 meter omlaag naar de kampeerplaats. Op de kam zien we de kampeerplaats al liggen. Een mooie plek in een dalletje, met een cola tent en een beek waarin je je lekker kunt wassen.

dag 19 Snertse - Lingshod 3966 meter ± 9 uur – 1580 meter stijgen / 1356 meter dalen.

Vanuit Snertse lopen we omhoog door een nauwe rotsachtige kloof (±500m), tot de vallei zich opent. Even daarna steken we een permanente sneeuwbrug over waar je goed op moet passen want halverwege moet je er naar rechts af. We steken de hoofdstroom en wat zijbeken diverse keren over, nog net zonder sandalen. Daarna is het naar de pas nog eens 500 meter omhoog, 2½ uur lopen. De Hanuma-La ligt op ongeveer 4750 meter hoogte. Vanaf de pas hebben we een prachtig uitzicht over de vallei en de we zien de Singge La (± 5000 meter ), die we over twee dagen over steken. In het noorden zien we ook de gompa van Lingshod (of Lingshet). De afdaling is steil, met scherpe bochten. We gebruiken de lunch op 4000 meter en dan passeren we nog een klein pasje (de Chapskang-La 4195 meter). Voor het dorp nog een riviertje over en dan helemaal door het dorp heen tot aan de kampeerplaats bij de gompa.

dag 20 Lingshod

Vandaag hebben we een rustdag in Lingshod. Dat mag ook wel na de inspannende trek van gisteren. Het is mogelijk een Puja (gebedsdienst) in de Gompa mee te maken. De gids kan daar een afspraak over maken met de Lama. De Gompa is prachtig gelegen tegen de steile bergwand. In de omgeving van Lingshod kan natuurlijk ook gewandeld worden.

dag 21 Lingshod - Sengge La BC 4417 meter hoog, 5-6 uur lopen

Vanuit Lingshod lopen we meteen omhoog naar een pasje (4321 meter) met een chörten en gebedsvlaggen. Dit is nog niet de Netuke-La (Margun-La). Na een kleine daling en een steile klim kom je boven op de pas (4419 meter) Vanuit Lingshod minder dan 2 uur. Na ongeveer een half uur passeren we een beek op ongeveer 200m boven het dorp Skyumpata. Dit ligt als een kleine groene oase in de enorme geelbruine woestenij. Na het oversteken van een beek, op ongeveer 4000 meter, begint een pittige klim naar de pas op 4460 meter (±1½ uur).  Na 3/4 uur zijn we bij het eerste Singge-La B.C. op 4417 meter. Er is nog een tweede B.C. op ongeveer ¾ uur lopen. Als alles goed gaat kunnen we daar naar toe gaan om morgen wat minder ver te lopen.

dag 22 Sengge-La BC - Photaksar 4195 meter ± 8 uur

Vanaf B.C. in 3 uur naar de Sengge-La (4970 meter). Behoorlijk steil. Prachtige uitzichten op de Zanskar Range. We dalen af over een korte steile helling naar een brede vallei. Hier en daar een zijstroom, er zijn diverse paden. Uiteindelijk moet je op de westelijke oever uitkomen, maar de doorwading is niet echt moeilijk. We lunchen ergens langs de rivier en gaan dan omhoog naar de Bumikse-La (4423 meter). Het gaat op en neer. In 1½ uur dalen we af naar de kampeerplaats langs de rivier, even voorbij het dorp. Onderweg nog een oversteek over een zijrivier.

dag 23 Photaksar - Sniougoutse BC 4 uur lopen

Photaksar ligt als een heel klein dorpje in een gigantische bergwereld. Er zijn wel vrij uitgestrekte weidevelden waar het dorp van leeft. Het is aan te raden dit dorpje vóór vertrek te naar Sniougoutse Base Camp te bezoeken. Recht door naar het noorden zie je de rode pieken bij de Sniougoutse La, een volgende pas. Het landschap is weer weids en vooral na de eerste voorpas kom je in een betoverend landschap van grauwe golfbanen met puntige kathedralen van zandsteen. Als de rivier niet doorwaadbaar is moeten we een stuk omlopen tot een brug. Dat zal ongeveer anderhalf uur lopen extra betekenen. 

dag 24 Over de Sniougoutse La 4 uur lopen

Vlak voor de pas doemen de meest bizarre vormen op, het zijn net gezandstraalde kathedraken, in warm geel en bordeaux rood en je loopt je nietig te voelen op weg naar de pas (5110 meter) Op de top zit je plotseling weer heel dicht bij de sneeuw. Daarna wacht de steile daling. 

dag 25 Voet Sniougoutse La-Shilla

Deze dag, in de kloof van de Shilla, steken we ruim 30 keer de rivier over, dus je TEVA’s mee! Looptijd 6 tot 7 uur. I.v.m. stijgen van rivier door opgewarmd smeltwater vertrekken we zo vroeg mogelijk. Soms is de rivier later op de dag bijna niet meer zonder touw over te steken! In het dorpje Shilla staan we onder de bomen in een korenveld onder de bomen aan de rivier.  Het is een waanzinnig mooie tocht door de nauwe kloof. Het is niet prcies te duiden hoeveel uren we nodig zullen hebben de kloof te doorkruisen. Dat hangt erg van de waterstand af. Maar reken op een totale looptijd van ongeveer 6 uur.

dag 26 Shilla-Lamayuru 3-4 uur lopen

Over de nauwe en hete Prinkiti La (3725 meter) loop je in 3-4 uur naar Lamayuru, waar aan het riviertje aan de voet van het dorp een camping ligt onder de bomen. Als je over de Prinkiti La bent kom je in een nieuwe wereld en Lamayuru ligt prachtig op en aan de voet van een heuvel, waarboven majestueus het klooster torent. Vanuit het Klooster heb je een gigantisch uitzicht op de omhooggekomen oceaanbodem, vooral bij zonsondergang.

dag 27 Lamayuru-Leh per jeep

Vandaag gaan we per jeep naar Leh, de hoofdplaats van Ladakh, waar we in de middag aankomen.

dag 28 Leh

Een dag vrij te besteden in Leh.

dag 29 Leh - Delhi

Vandaag vliegen we terug naar Delhi. Gedurende de 1 uur durende vlucht glijden talloze toppen en besneeuwde bergkammen onder je door totdat de bergen plaatsmaken voor grote vlaktes. In Delhi gaan we naar een niet ver van het vliegveld gelegen hotel. Deelnemers die dat wensen kunnen op eigen gelegenheid een aantal hoogtepunten van Delhi bezoeken. Zij die de verzengende hitte dragelijk willen maken zouden die dag in een hotel kunnen verblijven waar we een  kamer(s ) voor de groep kunnen reserveren.  `s Avonds vertrekken we naar de internationale luchthaven voor de nachtvlucht naar Nederland.

dag 30 Delhi - Amsterdam

Nachtvlucht met een vroege aankomst op Schiphol.