Dhaulagiri | The hard way: Van dag tot dag

Een opmerking vooraf

Het gaat hier om een avontuurlijke reis. Er zijn diverse factoren die onderweg onze reisplannen kunnen beïnvloeden, hoe goed de reis ook is voorbereid. Onderstaande reisbeschrijving geeft de hoofdlijnen van de reis weer. De reisleiding kan zich genoodzaakt zien om tijdens de reis verschuivingen in het geplande programma aan te brengen.

dag 1 en 2 Amsterdam - Kathmandu

Deze dagen zijn gereserveerd voor een vlucht naar Kathmandu. Verschillende vluchtmogelijkheden vind je onder vliegtickets.

dag 3 Kathmandu

Verblijf in Kathmandu.

dag 4 Kathmandu - Pokhara

We vertrekken in de loop van de dag met de bus naar Pokhara samen met het merendeel van het Nepalese begeleiding (gidsen, keukenpersoneel en dragers). Dit traject duurt ongeveer acht uur, met soms wat extra oponthoud door een landverschuiving hier en daar, een lekke band, motorpech of werkzaamheden aan de weg.
De lange weg slingert zich door groene valleien, langs de Trisuli en Marsyandi (rivieren). Er is een lunchstop in Muglin halverwege het traject. We overnachten in een hotel in Pokhara.

dag 5 bus Pokhara - Beni - Darbang

Vandaag rijden we eerst in een uur of 4 naar Beni. Onderweg hebben we, bij helder weer, prachtig zicht op de Machepuchare en de Annapurna`s. In Beni stappen we over in een kleinere bus en rijden nog 2 1/2 uur verder naar het einde van de weg in Darbang.
Aan de overkant van de rivier maken we kamp langs de snel stromende rivier. Meestal is dit een warme dag dus dat je het zweet en stof van je kan afspoelen in de rivier is heerlijk.

De eerste trekkingweek lopen we door het midden Nepalese berggebied dat tussen het laagland van de Terai en de hoge Himalaya in ligt. Af en toe zie je de machtige zuidwanden van de Dhaulagiri. We maken kennis met de kookkunsten van de kok en het reilen en zeilen van een groep op trek door Nepal.
We lopen door zeer vruchtbare dalen, waar rijstterrassen en citrusbomen langzamerhand plaatsmaken voor tarwe- en gierstvelden en appelbomen. De streek is eerst nogal dichtbevolkt en we komen door verschillende grote dorpen. In deze regio wonen stammen als Gurungs en Magars, die tot de meest oorspronkelijke bevolking van Nepal behoren.

dag 6 Darbang- Dharapani

We beginnen de trek  met een korte wandeldag naar Dharapani waar we rond lunchtijd aankomen.  Het pad gaat op en neer stroomopwaarts kangs de rivier, na de oversteek van de Dang Khola, volgt een klim in haarspeldbochten tegen een bergwand.
Na 50 minuten klimmen is er op 1470 meter het eerste uitzicht op het dorp Dharapani, met op de achtergrond de zuidwanden van een goed deel van de Dhaulagiri-keten, w.o. Dhaulagiri 1, 3 en Churen Himal. Vandaar is het na wat dalen en geleidelijk klimmen nog 25 minuten naar Dharapani (1560 meter) over een geplaveid pad. Dharapani is een groot, prachtig gelegen dorp; het duurt een kwartier om er doorheen te lopen.

dag 7 Dharapani - Muna - Lumsum 2150 m

Met helder weer is het zicht vanaf Dharapani op de Dhaulagiri keten onovertroffen. ‘s Ochtends als start een korte klim van 25 minuten tot 1730 meter, waarna er tijdens de geleidelijke afdaling spoedig uitzicht is op Takum (1670 meter). Na Takum loopt het pad plm. 15 minuten wat op en neer en is er uitzicht op de Myagdi Khola vallei. Op de terrassen boven Takum wordt in het najaar gierst en sorghum verbouwd. In de dorpjes zelf zie je veel papaja -, mandarijnen - en limoenenbomen. Op 1800 meter bereiken we een punt vanwaar we een mooi overzicht hebben over de te volgen route.
Bij Phaliya Gaon verlaat de "Rond Dhaulagiri" trek hier de ‘hoofdweg’ naar Dolpo. Wij volgen de route naar Muna, dalen af naar de rivier en steken de rivier over om daarna nog een flink stuk omhoog te klimmen naar Lumsum waar we overnachten. De looptijd ligt vandaag tussen 6 en 6½ uur.

dag 8 Lumsum - Jalja La 3350 m

De klim naar de Jalja La is geleidelijk maar wel pittig. Het is de eerste pas op onze route en we moeten nog een beetje wennen aan een lange klim. Na het laatste huis duiken we de fantastische rododendron bossen in en klimmen 2 uur naar omhoog. De top van de Jalja La is een vlak weidegebied met diverse herdershutten. Als het helder is kun je van hier de andere toppen van het Dhaulagiri-massief overzien: Gurja en Churen Himal, Puta Hiunchuli e.v.a. Houd er rekening mee dat het vanaf hier, zeker in het najaar, iedere nacht kan vriezen. Als er niet voldoende water is op de pas, wat vaak het geval is, dalen we nog 1 uur af naar een mooie campsite aan de rivier. Looptijd is dan ruim 6 uur.

dag 9 Jalja La - Dhorpatan 2900 m

Vandaag een lange, maar door het geringe aantal hoogtemeters, toch een redelijk relaxte dag. We dalen heel langzaam door uitgestrekt oerbos, waarvan helaas een gedeelte in vlammen is opgegaan. Na de lunch komen we al snel bij de enige rivier die we tijdens deze trekking op de Teva`s of blote voeten moeten doorwaden.
Voordat we bij de kampeerplek bij het voormalige vliegveld aankomen, lopen we zeker een uur tussen de verspreid staande huizen door. Tijdens de oogst in september is iedereen op het land aan het werk om alle gewassen snel en dus droog binnen te krijgen. De route brengt ons naar de vlakte van Dhorpatan, een brede vallei waar Tibetaanse vluchtelingen zich hebben gevestigd. In Dhorpatan doet de keukenploeg boodschappen, hier kunnen we onze voorraden weer aanvullen met aardappelen en rijst. Looptijd weer ongeveer 6 uur.

dag 10 Dhorpatan - Thankur 3250 m

De komende dagen steken we in noordelijke richting de Dhaulagiri keten over. Vanaf onze kampeerplek gaan we het eerste uur alleen maar omhoog naar een pasje waar we de brede vallei achter ons laten.
De lunchplek is nog voor de pas zodat de porters genoeg energie hebben voor de steile klim. De Phaguni Duri pas ligt op 4000 meter. Hier merk je voor het eerst goed dat je wat hoger komt. Je loopt minder makkelijk omhoog en voor je het weet sta je te hijgen. We steken nu het bosrijke Dhorpatan Hunting Reserve door, de weinige wilde dieren die er leven krijg je helaas niet vaak te zien.
Van boven op de pas kijk je in de diepte van de volgende vallei en weer verder waar de bergen steeds hoger worden. Over de pas dalen we heel geleidelijk totdat we in de buurt van onze kampplek komen, daar gaat het steil naar beneden tussen de naaldbomen.
Looptijd normaal ± 6 uur, bij slecht weer kan het hele traject wel 1 tot 2 uur meer tijd kosten.

dag 11 Thankur - Pelma 2525 m

`s Ochtends dalen we door schitterend oerbos, de bomen behangen met baardmossen en orchideeën, verder naar de rivier. Over een houten bruggetje steken we de rivier over om direct daarna weer een uur steil tegen de berg omhoog te klimmen naar de lunchplek. Ook na de lunch is het nog een flink eind lopen over de bergkam. Vandaag eindigen we weer met een steile afdaling naar de kampplek in Pelma. Dit is eerste van twee kleine dorpen die we in zes dagen gaan tegenkomen.
Je kunt zien dat de mensen die hier zover weg wonen van enig centrum, erg arm zijn en moeite hebben om hun dagelijkse eten bij elkaar te schrapen. Ze dragen kleding van zelf geweven stoffen en dat er niet vaak gewassen wordt is ook duidelijk. Aan de andere kant van de vallei ligt het zusterdorp Yamarkhar, waar we morgen doorheen zullen komen. Dit is het gebied waar het maoïstische verzet begonnen is. De dorpjes liggen op 2 dagen lopen van het centrum van verzet: Rukum. Vaak worden we om een bijdrage gevraagd om het dorp verder te helpen bij het bouwen of onderhouden van het schooltje of om de armen van het dorp wat hulp te bieden. Looptijd ± 5 uur.

dag 12 Pelma - Dhule 3335 m

De afdaling naar de rivier is over een glibberig pad. Na de rivier te zijn overgestoken begint de klim waar we gisteren al een vermoeden van hadden. Het blijkt inderdaad een lange en steile klim die door Yamarkhar heen leidt naar hoger gelegen hellingen. Net als je het bijltje erbij neer wilt gooien is het lunchpauze en ruim gelegenheid om je vochtbalans weer op peil te brengen.
`s Middags stijgen we nog verder en lopen we een half uurtje door een spectaculaire kloof. Ons kamp is bij een verzameling huizen waar begeleiders van paardenkaravanen hun onderkomen vinden tijdens de regenachtige Nepalese zomer. Looptijd ± 5 uur.

dag 13 Dhule - Seng Khola 3880 m

Vanaf Dhule gaan we meteen ongeveer 400m behoorlijk steil omhoog over een bergkam met prachtig uitzicht naar diverse kanten. Vanaf de Nautale La zie je de Jalja La in het zuidoosten. Ook de route over de bergkam naar Pelma is goed te overzien. Na de pas dalen we eerst ± 200m steil omlaag tot aan de lunchplek (± 1 uur). Daarna gaat het op en neer maar ongemerkt stijg je toch weer. Het bos hebben we voor de komende dagen achter ons gelaten. Ons kamp ligt aan de Seng Khola (Khola= rivier). Looptijd 5 uur.

dag 14 Seng Khola - Purbang 4050 m

De ochtend begint vandaag in stijl: we klimmen urenlang in een verlaten omgeving langs spectaculaire (meestal) besneeuwde berghellingen en rotswanden naar de Baradaha La op ±4450 meter. Je kunt al op de Jang La kijken waar we morgen overheen gaan. We kamperen op een plaats die Purbang heet en waar `s zomers schaapherders hun kamp opslaan. Langs het pad zie je de kampeerplekken van de Nepalezen die hier in het voorjaar op zoek gaan naar `yarsagumba`. Onderweg is er hoogst waarschijnlijk geen water dus nemen we zelf extra mee en lunchen in het kamp. Looptijd 4½ uur.

dag 15 Purbang - Sahartara 2980 m

Weer begint de dag met een klim. Dit keer betreft het een voorpas voor de uiteindelijke Jang La (4500 meter). Er volgt een zeer lange afdaling, eerst over kale hellingen later overgaand in bos, naar Sahartara, een klein dorpje in de buurt van Tarakot. Dit is een verzameling dorpen van Tarali`s, een Magar-groep, die door nauwe handelscontacten met de Tibetanen de lamaïstische religie hebben overgenomen, getuige enkele huistempels en de vele stupa`s. We lassen hier een rustdag in en zijn misschien te gast in een van hun authentieke huizen. Looptijd +- 5 uur.

dag 16 Sahartara rust

Vandaag kun je een bezoek brengen aan het oude tempeltje in Taragompa of gewoon luieren in het kamp.

dag 17 Sahartara - Musi Khola

Diep beneden stroomt de Barbung Khola, de rivier de we de komende dagen stroomopwaarts gaan volgen. Het is bijna 500 meter dalen naar de eerste brug die we vandaag oversteken. Zoals altijd in Nepal gaat het pad langs zo`n brede rivier flink op en neer: "Nepali flat" zoals de gidsen zeggen. Bij de grote hangbrug over de Barbung Khola waar je afslaat richting de Tarap vallei en Do is een politiecheckpost waar onze trekkingpermit gecontroleerd wordt. Even verderop lunchen we in de schaduw, hier beneden is het ook eind september nog erg warm.
`s Middags volgen we het pad naar de kampeerplek bij de brug over de Musi Khola. De invloed van de zogenaamde regenschaduw wordt al zichtbaar.   

dag 18 Musi Khola - Kakkotgaon

De smalle vallei is tot aan Kakkotgaon onbewoond, misschien dat we een herder met een kudde geiten tegenkomen. Het grote verval van de rivier, de bijbehorende erosie en de oost-west oriëntatie is kennelijk niet uitnodigend om je hier te vestigen.
Een enorme vervallen chörten is het teken dat we in de buurt  van Kakkotgaon komen. Het dorpje ligt tegen de berg aangeplakt op de plaats waar het rivierdal enorm breed is. De bevolking verdient de laatste jaren veel geld met de expedities naar de Putha Hiumchuli. Daarnaast hebben ze veel yaks en aan de overzijde rivier landbouwgronden. Er is een nieuwe gompa en een school. Na ons bezoek lopen we nog een uurtje verder waar we kamp maken. Sinds gisteren is het nu ook gaan waaien, na een windstlle nacht steekt elke ochtend rond een uur of tien de wind op en neemt in kracht toe tot zonsondergang.

dag 19 Kakkotgaon - Terangaon

Na Kakkotgaon vernauwt het rivierdal zich weer en het pad gaat weer flink op en neer. Vandaag steken we een culturele en natuurlijke grens over: de bewoners van dit gebied zijn pure Dolpo mensen en het landschap verandert in een hooggebergte woestijn. De Dhaulagiri keten ten zuiden van ons is hier zo hoog dat de wolken bijna al hun vocht verloren hebben. De begroeiing bestaat uit lage struikjes en de landbouwvelden bestaan bij de gratie van irrigatie kanalen. De weinige dorpjes die er zijn liggen dan ook niet langs de rivier maar hoog op de berghellingen waar de hellingshoek wat vlakker is en er ook voldoende zonneschijn is.
Nadat we de Barbung Khola weer zijn overgestoken klimmen we 400 meter omhoog naar Gharengaon. Vanaf dit kleine dorpje heb een schitterend zicht op de Dhaulagiri keten. `s Middags lopen we langs Seri naar Terangaon waar we met enig geluk in het leegstaande waterreservoir kunnen kamperen. De bevolking van beide dorpjes is uiterst nieuwsgierig, er komen hier maar zelden toeristen.

dag 20 Terangaon - Mukotgaon

Gisterenmiddag hebben we zicht gekregen op het zijdal van Mukotgaon, de ingang duidelijk gemarkeerd met een chörten. Om daar te komen moeten we eerst afdalen naar de hangbrug over de rivier waarna er een steile klim volgt. Eenmaal bij de chörten stijgt het pad geleidelijker maar wel continu en je maakt aardig wat bochten en klimmetjes voordat je zicht krijgt op Mukot.
Mukotgaon is een groot dorp met veel zon en water, ondanks de ligging op 4000 meter hoogte is er voldoende grond om iedereen te voeden. De ligging onder aan de voet van de Dhaulagiri II en de Sita Chuchura is prachtig, hier in deze zijvallei waait het gelukkig iets minder hard. 

dag 21 Mukotgaon - Mu La BC

Mukotgaon is voorlopig het laatste dorpje, pas over 5 dagen zijn we terug in bewoonde wereld. Overmorgen steken we de 5709 meter hoge Mu La over en om hoogteziekte te voorkomen moeten we nog 2 nachten op hoogte acclimatiseren. De eerst mogelijke kampeerplek is op net geen 4800 meter hoogte op ongeveer 3 uur lopen. In 2009 zagen we onderweg op de berghellingen een kudde van zeker 100 blauwschapen, de dieren staken en masse in paniek de rivier over, een mooi gezicht. Onderweg naar de kampeerplek moeten ook wij deze rivier oversteken, afhankelijk van de waterstand kun je springen of moet je doorwaden.
De kampeerplek is er één uit duizenden: vlak naast een bron met mooi helder water ligt een zo goed als vlak veld met werkelijk fantastisch zicht op de 2700 meter hoge westwand van de Dhaulagiri II. 

dag 22 verblijf Mu La BC

De 800 meter hoogteverschil met Mukotgaon is goed te merken en vandaag doen we het dan ook rustig aan: we acclimatiseren. Na de lunch kun je samen met gids nog een stukje in de richting van de Mukot Himal lopen, de gletsjer ziet er vanaf een afstand aantrekkelijk uit.

dag 23 Mu La BC - Mu La 5709 m - Thasan Khola

Vanochtend vertrekken we een uurtje eerder dan normaal om zo ruim de tijd te hebben voor de pasoversteek. Achter ons kamp loopt het smalle yakpad en het is meteen een flinke klim voordat we de bocht omgaan en weer in het brede rivierdal lopen. Voordat we de afslag naar de vallei bereiken waarin de pas ligt moeten we 2 keer de rivier oversteken, de rotsen langs de rivier zijn begroeid met hardgroene bolvormige planten . Hier op hoogte is de rivier slechts een smal stroompje. Nadat we linksaf zijn geslagen en in de zijvallei lopen ligt de pas niet zoals je denkt aan het einde van de vallei maar rechts op de graat. De eerste 500 hoogtemeters zijn verspreid over 5 1/2 kilometer lopen, de laatste 300 hoogtemeters over 1 kilometer. De hellingshoek in combinatie met de hoogte maken het zwaar.
Op de pas is het uitzicht naar beide kanten (met helder weer) groots: voor je ligt een brede vallei, naast je zijn de met gletsjer bedekte toppen van de Timalibahi Danda, achter je in de verte de Dhaulagiri II.
Aan het einde van de vallei voor je ligt, net uit het zicht, de kampeerplek voor vanavond. Voordat we er zijn dalen we nog 700 meter over een afstand van 8 1/2 kilometer.  In de vallei zijn veel rotsen begroeid met felgekleurde korstmossen.

dag 24 verblijf Thasan Khola

Vandaag blijven we hier kamperen om te kunnen genieten van desolate landschap en energie op te doen voor de dag van morgen.

dag 25 Thasan Khola - Sangda La 5560 meter - Sangdak vallei

Vanaf ons kamp stijgen we geleidelijk door een alsmaar breder wordende vallei die uiteindelijk meer op een hoogvlakte lijkt. We houden links aan langs de eerste steenhoop met gebedsvlaggen en volgen het pad dat over de berghelling omhoog loopt. Door de afwezigheid van bomen zijn de afstanden moeilijk in te schatten en het is ook vandaag weer een flink eind lopen voordat we voor de tweede keer onder de gebedsvlaggen doorlopen. Op de pas zelf kun je nog 50 meter hoger klimmen voor een mooi uitzicht op de ingang van de Hidden Valley.
We lunchen nadat we 400 meter zijn afgedaald. Na de lunch loop je op gelijke hoogte naar de laatste gebedsvlaggen voor vandaag: het punt waar de 1000 meter afdaling naar de kampeerplaats begint. De afdaling van deze pas is riskant na sneeuwval, vooral als de route bedekt is met stukken bevroren ijs. Het kan nodig zijn om hier een stuk vast touw aan te brengen.
De afdaling is steil en na een aantal uren kunnen we kamp opzetten op een kleine plaats net in de eerste bossen. De vallei naar Sangda is prachtig met vele kleuren in de bergwanden om ons heen. Hoewel we Sangda dorp al kunnen zien liggen is het vandaag te ver om daar te kamperen.

dag 26 naar kamp boven Sangdak

`s Ochtends dalen we eerst steil 400 meter af naar de rivier die we oversteken via een hangbrug. Daarna lopen we de rest van de dag langs de berghelling “up-and-down”. Sangda zelf is een dorp ver weg van alles, hoewel het al wel is georiënteerd op Jomosom en de Mustang-vallei. Na een kort bezoek aan het dorpje klimmen we nog 400 meter omhoog en zetten de tenten langs de rivier en de gletsjer die het dorp van water voorzien.

dag 27 kamp boven Sangdak - Jomsom

Een lange dag vandaag. Na het kamp te hebben opgebroken stijgen we weer verder steeds contourend over de flanken van de bergen. Omhoog, omlaag en weer omhoog; 1 keer naar 4460 meter en 1 keer naar 4310 meter,  de een na laatste pas op deze tocht. Op deze top hebben we een schitterend en ongeëvenaard uitzicht op de hele Mustang vallei met de aan de overkant liggende Damodar keten (waarover de Mustang La naar Nar en Phu). Onder je zie je de glinsterende kronkels van de Kali Gandaki terwijl een beetje naar rechts de Thorung La (de Annapurna pas) te zien is met daar weer rechts van de Annapurna’s. Dit moet een van de mooiste uitzichten van de hele Himalaya zijn. Ook de afdaling is spectaculair langs ongenaakbare rotswanden met grote watervallen die de bovenliggende sneeuwvelden en gletsjers afwateren. Na een klim tot 3840 meter komen we langs het eerste dorp waar de eerste invloed van de moderne beschaving merkbaar is, Dagargaon. Er is coca cola, er zijn bomen! en er worden velden bevloeid. Achter het dorpje zie je het allerlaatste pasje voordat we afdalen naar Jomsom waar we aan het eind van de dag aankomen.

dag 28 en 29 Jomsom - Pokhara-Kathmandu

Nadat we vroeg opgestaan zijn rijden we naar Pokhara. Dat is dan weer makkelijker gezegd dan gedaan. De weg is nog niet in goede staat en de vervoermiddelen zijn krakkemikkig. Dus is het een hele dag hobbelen achter in een jeep of bus waarbij we misschien soms ook nog eens van voertig moeten wisselen. We kiezen toch voor deze vorm van vervoer omdat je dan kunt genieten van de hele route en omdat we hiermee het gestress van een mogelijke vlucht met vertraging en eindeloos wachten voorkomen.
Pokhara is een geweldig stadje om bij te komen van de vermoeienissen van een tocht. Het klimaat is uiterst aangenaam, de uitzichten schitterend. Je kunt er zwemmen in het meer en je te goed doen aan allerlei ongelooflijk lekkere gerechten in de talloze restaurants.
De volgende dag reizen we naar Kathmandu. We gaan met de bus in ongeveer acht uur terug naar Kathmandu, waar we nog wat tijd hebben om rond te kijken, inkopen te doen en ons op te maken voor de terugvlucht naar Amsterdam.
N.B. Het is mogelijk te vliegen van Jomosom naar Pokhara en/of van Pokhara naar Kathmandu. De kosten zijn niet bij de reissom inbegrepen. Je kunt bij boeking aangeven of je wilt vliegen. Mocht de vlucht om wat voor reden dan ook geannuleerd worden, zul je per jeep / bus moeten reizen. 

dag 30 Kathmandu of reserve dag

Verblijf of aankomst Kathmandu.

dag 31 en 32 Kathmandu - Amsterdam

`s Avonds vertrek uit Kathmandu, de volgende dag komen we aan in Amsterdam.