Mustang: Van dag tot dag

Onder Nepalgangers is Mustang een legende. De reden hiervoor is dat voor 1959 slechts één westerling voet had gezet in Mustang. Sindsdien is het gebied verboden geweest en daarop is in een zeer incidenteel geval een uitzondering gemaakt. Sinds het voorjaar van 1992 is het gebied opengesteld voor buitenlanders.

Door erosie zijn aan de zuidrand van het Tibetaanse plateau canyonachtige dalen uitgesleten. Mustang ligt aan weerszijden van de bovenloop van een dergelijk canyongebied. Jonge afzettingsgesteenten in de vorm van zandsteen, grindlagen en conglomeraten lichten in allerlei kleuren op: paars, bruin, roze, groen en geel. Het zijn oude zeebodems kompleet met fossielen die nu het intrigerende Tibetaanse randgebergte vormen. Dit gebied is om nog een aantal redenen heel bijzonder. Sinds enkele eeuwen hoort het gebied officieel bij Nepal en daarom is het een van de weinige stukjes van het Tibetaanse plateau dat bezetting door China bespaard is gebleven en daarmee ook de verwoestingen die daar mee gepaard gingen. Van oudsher is de noord-zuidroute die door dit gebied loopt een belangrijke handels en pelgrimsroute geweest. We vinden er talloze forten en kloosters, voor een groot deel overigens leeg en verlaten of halve ruïnes. Maar verscheidene kloosters en een enkele fort zijn nog springlevend en dagelijks in gebruik. Vanwege het winderige klimaat en de aanwezigheid (tot niet zo lang geleden) van rovers, zien de huizen en miniatuurstadjes als Kagbeni en Mustang eruit als gefortificeerde vestingen. Hoewel Mustang vroeger formeel altijd deel uitmaakte van Tibet en nu van Nepal, heeft het feitelijk altijd als een onafhankelijk koninkrijkje gefunctioneerd. Ook nu nog is het de koning van Mustang die grote invloed heeft op het dagelijkse leven in dit afgelegen stukje Nepal.
Ook aan Mustang gaat echter de moderne tijd niet voorbij. Vanuit China is men bezig een weg aan te leggen. Deze komt al tot aan Lo Mantang en zelfs Tsaparang. Omdat we heen meestal de paden volgen op de westelijke kant van de Mustang vallei en terug de oostelijke kant hebben we in principe niet veel last van deze weg.

Opzet van de reis

Na aankomst in Kathmandu heb je een dag om rond te kijken in deze schitterende vallei. Daarna vliegen we van Pokhara tussen Annapurna en Dhaulagiri door over de machtige Kali Gandaki (rivier) naar Jomosom. Jomosom ligt op ongeveer 2800 meter hoog zo goed als helemaal in de regenschaduw van de Himalaya. Het is er ineens stoffig droog en veel koeler. Op de eerste dag lopen we gelijk door naar een mooi authentiek dorpje Kagbeni. Omdat we wat aan hoogtegewenning willen doen maken we de volgende dag een uitstapje naar het op 3800 meter gelegen dorpje Muktinath.

Vanaf Kagbeni begint de 13-daagse trek door het Mustang gebied. We lopen in vijf dagen naar Lo Manthang, de plaatselijke naam voor Mustang. Onderweg treffen we enkele nederzettingen aan die met hun groene velden ware oases zijn temidden van een maanlandschap van kleurige klippen en besneeuwde bergtoppen. Tevens passeren we vele forten en kloosters. In het gefortificeerde Mustang zijn we terug in de Middeleeuwen. We hebben hier twee dagen de tijd om dit unieke Tibetaanse koningsstadje (of ook het gebied ten noorden ervan) te exploreren. In zes dagen keren we via een andere route terug naar Jomosom. De trek eindigt met een spectaculaire vlucht van Jomosom naar Pokhara, waar je wat kunt bijkomen van de inspanningen en indrukken aan het Fewameer.
In Kathmandu en Pokhara verblijven we in eenvoudige, maar toch comfortabele hotels. In Kagbeni overnachten en eten we in een kwalitatief goede lodge. In Mustang zelf slapen we in tenten en onze eigen keukenstaf bereid dan de maaltijden. Omdat lodges ten noorden van Kagbeni ontbreken moeten we veel voedsel, keukenspullen en brandstof voor de deelnemers en de dragers meenemen.

Een opmerking vooraf

Er zijn diverse factoren die onderweg onze reisplannen kunnen beïnvloeden, hoe goed de reis ook is voorbereid. Onderstaande reisbeschrijving geeft de hoofdlijnen van de reis weer. De reisleiding kan zich genoodzaakt zien om tijdens de reis verschuivingen in het geplande programma aan te brengen.

dag 1 en 2 Amsterdam-Kathmandu

Deze dagen zijn gereserveerd voor een vlucht naar Kathmandu. Verschillende vluchtmogelijkheden vind je onder vliegtickets.

dag 3 Kathmandu

Aan het begin van de reis heb je een dag vrij te besteden in Kathmandu en omsteken.

dag 4 van Kathmandu naar Pokhara

Een ongeveer 7 uur durende rit door het boeiende berglandschap van centraal Nepal brengt ons naar het toeristenstadje Pokhara. Bij helder weer heb je prachtig uitzicht op de zuidwanden van de diverse Annapurna`s (waaronder de Machhapuchhare) en Dhaulagiri. In Pokhara overnachten we in een lodge.

dag 5 naar Pokhara-Jomosom-Kagbeni, 20 minuten vliegen, 2 uur lopen, 2850 meter

Vroeg in de ochtend vliegen we, zwevend tussen de Annapurna en de Dhaulagiri door de Kali Gandaki vallei noordwaarts. Na ± 20 minuten landen we op de geasfalteerde baan van Jomosom en we zijn daarmee direct in een hele andere wereld. We blijven hier niet omdat het stadje op zich niet zo interessant is. Door de keiige Kali Gandaki bedding lopen we noordwaarts tot het vestingdorpje Kagbeni, waar het district Upper Mustang begint. Het is niet zo ver lopen zodat we deze dag de tijd hebben om het stadje eens goed te bekijken. Hier begint Mustang en dat is aan alles al te zien: de kleding van de mensen, het klooster, de smalle kruip-door-sluip-door steegjes en de woestijnomgeving. Dit is de laatste plaats waar we ook toeristen tegenkomen die de tocht rond de Annapurna lopen.

dag 6 Kagbeni naar Muktinath en terug 5 uur lopen, 3750 meter

Vanuit de lodge lopen we in heel rustig tempo naar Muktinath. Hier is een tempeltje gebouwd over een gasvlammetje en het is een bedevaartplaats voor zowel Hindoes als Boeddhisten. Je kunt dus veel pelgrims tegenkomen op het pad. Het is vandaag een inlooptocht, niet ver maar wel vermoeiend doordat je al snel op grote hoogte bent. In de middag daal je weer af naar de lodge in Kagbeni zodat het gevaar op hoogteziekte minimaal is.

dag 7 Kagbeni naar Chele 5 uur lopen, 3050 meter

’s Morgens passeren we eerst de checkpost die er op toeziet dat iedereen een permit heeft en er wordt gecontroleerd op het bezit van videocamera’s. (Wil je filmen dan kost dat 5000 dollar of je moet het clandestien doen.) Vanaf Kagbeni lopen we eerst een aantal uren door de rivierbedding met hier en daar een stijging om aan de steile oever en rivierdoorwadingen te ontsnappen. Onderweg passeren we een aantal dorpjes waarbij we ook nog een kloostertje kunnen bekijken. In de middag lijkt het alsof je een gigantische Efteling binnengaat: rode loodrechte rotswanden aan beide kanten van de rivier. Soms zijn er door mensen uitgehouwen gaten in de wanden waarin waarschijnlijk de eerste mensen hun onderdak hebben gemaakt. Je vraagt je af hoe ze ooit hiervan gebruik hebben kunnen maken zo hoog boven de rivier. We slaan de tent op binnen de muren van een tuin. Vanaf nu is alles ommuurd vanwege de harde wind met bijbehorende stofwolken die bijna elke dag opsteekt. Vandaar dat we met onze tenten hier ook beschutting zoeken.

dag 8 naar Shyammochen, 6 uur lopen, naar 3500 meter via 3800 meter

Nu volgt een steile vermoeiende klim tegen de col aan de overkant. Bovengekomen zijn we in een andere wereld beland met links van ons een steil gebergte en voor ons laag golvende bergruggen. Hoger en hoger gaat het vandaag over een aantal passen. Op de plaats waar we kamperen staan 2 huizen. Het is een eenzame plek.

dag 9 naar Ghemi, 5 uur lopen, 3500 meter

De dagetappe is niet lang zodat we een kleine omweg maken langs het mooie dorp Geling. Hier zijn naast een kloostertje, een paar hele mooie stupa’s te bewonderen. In de middag steken we nog een pas over waarna we afdalen naar het mooie, grote middeleeuwse dorp Ghemi. Het gebied is grotendeels desolaat, kaal en verlaten. Alleen een enkele jeneverbesstruik houdt hier nog stand. De wind en andere vormen van erosie hebben het zachte kleurrijke gesteente geslepen tot wonderlijke vormen. Heel indrukwekkend is vooral een roodgele rotswand met “orgelpijpen” achter het stadje. Het lijkt haast niet echt maar uit een droomwereld.

dag 10 naar Lo Gekar (Gar Gompa), 6 uur lopen, 3700 meter via 3950 meter

In het voorjaar, meer dan in het najaar komen de dorpjes met hun groene velden en boompjes op je over als ware oases temidden van een gigantisch maanlandschap. Halverwege het dorp Tsarang kunnen we de hele route van de terugweg overzien en we proberen te onderscheiden waar de dorpjes en de paden zijn waar we dan zullen lopen. Maar dat blijkt niet gemakkelijk en zal aanleiding zijn tot veel discussie.
De Chinezen zijn bezig een weg aan te leggen van de grens via Lo Manthang. De weg is al gevorderd tot Tsarang. Om die reden lopen we vandaag over een direct pad naar Lo Gekar. Hier ligt het kleine maar erg bijzondere klooster uit de 12e eeuw: Gar Gompa. Hier vlakbij maken we kamp in de hoop ’s avond een boeddhistisch ritueel mee te kunnen maken. Vanuit Lo Gekar kunnen de geïnteresseerden Tsarang bezoeken.
Tsarang is een van de grootste dorpen in Mustang. De witte huizen met hun wapperende gebedsvlaggen liggen neergevleid tegen de achtergrond van steile klippen en witbesneeuwde toppen. Op een kam boven een diepe kloof verheft zich een imposant fort van vijf verdiepingen - één van de paleizen van de koning van Mustang - en daartegenover ligt een groot rood geschilderd klooster. Omkijkend staan we oog-in-oog met de blinkend witte noordkant van de Nilgiri, één van de toppen van het Annapurna-massief, dat steil oprijst uit de Tibetaanse hoogvlakte.

dag 11 naar Lo Manthang (Mustang), 5 uur lopen, 3700 meter via 3850 meter

Mustang zelf is omgeven door een hele hoge muur met vierkante torens op de hoekpunten. Alleen een wit paleis van vier verdiepingen en drie roodgekleurde kloosters steken boven de muren uit. Het stadje heeft slechts één poort. Met 1000 inwoners is Mustang naar de maatstaven van de regio een grote stad. Sinds de weg vanuit Tibet klaar is komen hier vrachtwagens met allerlei Chinese goederen die door Nepalese handelaren verder worden gebracht om te verhandelen.

De voorjaarstocht is zo gepland dat we in Lo Manthang het bijzondere en spectaculaire Teeji Festival kunnen bijwonen. Uit alle windstreken komen de Mustangi in hun mooiste kleren naar dit festival toe. Oeroude dansen worden uitgevoerd door verklede monniken met maskers op die de strijd symboliseren tussen goed en kwaad.

dag 12 Lo Manthang

De witte huizen hebben op de hoekpunten van de platte daken roodgeverfde chorten met daarop gebedsvlaggen, die aan lange stokken naar beneden wapperen. De inwoners zijn nog overwegend traditioneel gekleed. De straatjes zijn smal en bochtig en het stadje als geheel straalt een middeleeuwse sfeer uit. We bezoeken 2 kloosters, een monnikenschooltje en zo mogelijk het paleis en het koninklijk paar.

dag 13 naar Chöser, Chinese grens en Namgyal Gompa

Vandaag lopen we in een dag een rondje om een berg ten noorden van Lo Manthang. De valleien worden zo mogelijk nog spectaculairder en ’s morgens bezoeken we een spectaculair grottencomplex en een klooster. Ook huizen zijn hier half verscholen in loodrechte rotswanden. Hier en daar verraad een pluk hooi dat uit de bergwand hangt dat er menselijke bewoning is. Na de lunch in een theehuis lopen we tot aan de Chinese grens wat te zien is aan het kale douane gebouwtje. Op de terugweg komen we langs het enorme Namgyal klooster, ook een bezoekje meer dan waard.

dag 14 naar Yara, 5 uur lopen, 3500 meter via 4100 meter

Vandaag vangen we de terugreis aan met de tocht naar Yara. We moeten de grote Mustang rivier over naar de oostelijke oever. Maar eerst voert het pad je over een hooggelegen route waarbij de uitzichten fantastisch zijn. De steile afdaling naar de rivier is net zo spectaculair en de brug bestaat slechts uit 2 losse balken. Oppassen dus. Je kunt eventueel ook te paard de rivier over. Na de rivier oversteek gaan we direct een zijvallei in om na een stevige stijging te overnachten in het dorpje Yara.

dag 15 naar Lori gompa en weer terug, 4 uur lopen

Lori Gompa is een van die plaatsen in de Himalaya waar woorden te kort schieten. In een absurd landschap van roze en gele pinnakels en bulten liggen 2 kloostertjes. Eén van de kloosters is ondergebracht in een grot. Deze grot wordt dan weer bijna geheel gevuld met een stupa waarvan de lokale mensen zeggen dat hij op natuurlijke wijze is ontstaan. Het geheel is omlijst met fantastische rotstekeningen uit lang vervlogen tijden en ook heel anders dan de voorstellingen die je normaal in boeddhistische kloosters ziet.

dag 16 Yara naar Tangye, 6 uur lopen, 3500 meter via 3240 meter

Tussen Yara en Tangye is er geen enkel dorp of huis. Je loopt zuidwaarts en steekt twee keer een schouder van de berg over. De eerste is een lage en stelt niet zoveel voor. Na een rivieroversteek door kniediep water begin je aan een tweede klim. Dat duurt een stuk langer. Wederom prachtige vergezichten rondom op het hoogste deel van het pad. Vanaf het plateau leidt het pad door een gang van staketsels naar het dal. Deze gang fungeert als een soort trekgang waar de wind aan kan wakkeren tot orkaankracht. Gelukkig duurt dit slechts kort waarna Tangye al gauw in het vizier komt. Tangye is een heel mooi sfeervol dorp met een rij schitterende stupa’s.

dag 17 Tangye naar Pa, 5 uur lopen naar 4400 meter

Het is ongeveer 5 uur lopen waarvan het grootste gedeelte klimmen. Op 4400 meter ligt de primitieve kampeerplaats in volstrekte verlatenheid. Soms is er geen water en moeten we doorlopen.

dag 18 Pa naar Tetang, 5 uur lopen, 2950 meter

We blijven hoog op de flanken van de bergen. Het pad volgen we naar het zuiden. De hele dag kijken we uit op de rest van de route en de uitzichten zijn fantastisch. Voor je zie je de witte massieven van Dhaulagiri, Nilgiri, Annapurna 1, de witte wand van de Great Barrier en links de toppen van de Damodar keten. Het is een lange afdaling naar het laatste dorp op deze tocht in het gebied van de special permit. Tetang heeft een als vesting gebouwde kern waar de middeleeuwen voortduren.

dag 19 Tetang naar Muktinath, 5 uur lopen, 3800 meter via 4000 meter

Nog eenmaal klimmen we naar een pas van dit keer ongeveer 4000 meter hoog. Je kunt hier zien dat de moesson weer enige invloed begint te krijgen. Hier en daar neemt de begroeiing toch weer wat toe, wat na al die woestijn weer een prettige ervaring is. Vanaf de pas heb je een mooi overzicht op de vallei die naar de Thorung La leidt, de pas die de trekkers rond Annapurna nemen.

dag 20 Muktinath naar Jomosom, 4 uur lopen naar 2850 meter

Op 3700 meter hoogte ligt Muktinath, een bedevaartplaats voor Hindoes (uit heel Nepal en India) en Boeddhisten. Er brandt een vlammetje boven een stroompje water, wat in beide religies een heilig principe aanduidt. Er bovenop en omheen is een tempelcomplex gebouwd. De uitzichten op Dhaulagiri en Nilgiri zijn er overweldigend. ’s Morgens bezoeken we een aantal van deze tempels en vervolgens dalen we af naar Jomosom waar het geasfalteerde vliegveldje is.

dag 21 Jomosom naar Pokhara

Wederom vliegen we in een 18-persoons vliegtuigje door het diepste dal der aarde tussen Annapurna en Dhaulagiri door en over “Poon Hill” naar Pokhara dat nu wel erg groen en tropisch aandoet en aanvoelt.

dag 22 Pokhara

Pokhara is een geweldig stadje om bij te komen van de vermoeienissen van een tocht. Het klimaat is uiterst aangenaam, de uitzichten schitterend. Je kunt er zwemmen in het meer en je te goed doen aan allerlei ongelooflijk lekkere gerechten in de talloze restaurants.

dag 23 Pokhara naar Kathmandu vliegen

Op de heenweg hebben we deze afstand per bus afgelegd. Tegenwoordig wil iedereen graag de terugweg per vliegtuig afleggen. Het is een stuk relaxter en bij helder weer heb je prachtige uitzichten op de Annapurna, Manaslu, Lamjung Himal, Himalchuli, Ganesh Himal en Langtang.

dag 24 Kathmandu verblijf

Nog een dagje heerlijk bijkomen, eventueel nog wat bezichtigen en/of souvenirs kopen.

dag 25 en 26 Kathmandu-Amsterdam

`s Avonds vertrek uit Kathmandu, de volgende dag komen we aan in Amsterdam.