Inner Dolpo & Rara: Van dag tot dag

Ten noorden van de Dhaulagiri-Churen Himal-Kanjiroba Himal ketens bevindt zich een stuk Nepal dat grenst aan Tibet. Het ligt op grote hoogte en is eigelijk een voorzetting van de Tibetaanse hoogvlakte binnen Nepal. Zowel landschappelijk, qua taal, mensen als cultureel-religieus is het één met Tibet, tenminste het Tibet van voor de Chinese bezetting.
Deze tocht zou je kunnen aanduiden als HT’s 2e Inner Dolpo tocht omdat het hele stuk tussen Phoksumdo en het Rara zich daar ook afspeelt. We hebben de tocht ook al eens in omgekeerde richting uitgevoerd maar kwamen tijd en eten tekort om het pad naar Shey te vinden. Op hemelsbreed 25 kilometer afstand van Shey moesten we omkeren. Daarom proberen we nu het ontbrekende stuk in ‘kaart’ te brengen en voeren we de tocht in omgekeerde richting uit. Je bent er dan zeker van dat je de culturele hoogtepunten van Inner Dolpo meemaakt. De te lopen route is op 7 dagen na, het stuk tussen Shey gompa en Phopa, dat bekend.

Bij deze tocht vliegen we van Kathmandu naar Juphal via het in de Terai gelegen Nepalgunj. Vanaf het vliegveldje van Rara vliegen we na de trekking weer via Nepalgunj terug naar Kathmandu. Ook een gedeelte van de Nepali crew vliegt diezelfde route.
Tijdens de Maoïstische opstand waren, met name in West Nepal, de politieposten die de trekking permits moeten controleren verdwenen (in brand gestoken). Na het staakt het vuren en de opname van Maoïsten in de regering zijn deze posten in rap tempo weer opgebouwd. Voor het Inner Dolpo gebied is de special permit 700 U$ voor de eerste 10 dagen. Ook voor het Rara meer en de Mugu vallei moet een permit aangeschaft worden.

Opzet van de reis

Dolpo ligt in de regenschaduw noordwestelijk van de Dhaulagiri-keten. Het landschap is woestijnachtig, kleurig, de passen tussen de verschillende valleien zijn 5000 meter of hoger. Het is daardoor een geïsoleerd gebied en dunbevolkt. De bevolking is overwegend Tibetaans.
Bij de Inner Dolpo Rara tocht dringen we langer en verder in het Tibetaanse cultuurgebied door, daarom is het nodig om zowel in- als uit te vliegen.
De tocht is door de lengte, de onzekerheid van het stukje experimenteel, de hoge passen en vaak koude overnachtingen van het zwaarste niet-technische niveau. Voor onderweg moeten tenten, keukenuitrusting, voedsel en brandstof worden meegenomen. Deze trek heeft daardoor het karakter van een expeditie met, wel afhankelijk van de groepsgrootte, meerdere gidsen, een kookploeg en dragers.

Een opmerking vooraf

Het gaat hier om een avontuurlijke en deels experimentele reis. Er zijn diverse factoren die onderweg onze reisplannen kunnen beïnvloeden, hoe goed de reis ook is voorbereid. Onderstaande reisbeschrijving geeft de hoofdlijnen van de reis weer. De reisleiding kan zich genoodzaakt zien om tijdens de reis verschuivingen in het geplande programma aan te brengen.

dag 1 en 2 Amsterdam-Kathmandu

Deze dagen zijn gereserveerd voor een vlucht van Amsterdam naar Kathmandu. Verschillende vluchtmogelijkheden vind je onder het kopje vliegtickets.

dag 3 Kathmandu verblijf

Aan het begin van de reis heb je tijd vrij te besteden in Kathmandu en omsteken. Ook aan het einde van de reis verblijven we in Kathmandu.

dag 4 Kathmandu - Nepalganj

Langs de Himalayatoppen vliegen we in de loop van de dag in een dik uur naar het 400 km westelijker in de Terai gelegen Nepalganj. Deze stad ligt dicht bij de grens met India en het is er warm. Morgen vliegen we door naar Juphal waar we onze trek beginnen.

dag 5 Nepalganj - Juphal 2500 m

Het is altijd spannend op het vliegveldje van Nepalganj: of het weer goed genoeg is om te vliegen, of er voldoende toestellen zijn etc. Binnenlands in Nepal wordt er namelijk “op zicht” gevlogen en niet met instrumenten. Soms is het ’s morgens vroeg nog te bewolkt of te heiïg, soms blijkt het zicht in Juphal nog niet goed genoeg. Normaal gesproken vlieg je in de ochtend in ongeveer 40 minuten naar Juphal. Als het helder is, is dit een grandioze ervaring. Je kijkt door de cockpit heen naar de toppen van de Kanjiroba Himal en andere witte pieken. Er volgt dan een spectaculaire landing op de onverharde airstrip van Juphal. Daar worden we opgewacht door de gidsen, de kok en de keukenjongens en de dragers (of paarden/paardenmannen) die al voorheen hiernaar toe zijn gereisd. In de omgeving slaan we kamp op met uitzicht op de bergen of dalen nog af naar Dunai.

dag 6 Dunai - Sepka of Sumdo 7 uur 3300 m

Nadat we de brug zijn overgestoken lopen we de vallei van de Suli Gad (rivier) in en beginnen aan onze eerste klim van deze reis. We lopen door bossen en komen zo nu en dan langs een veldje of dorpje. Doordat de vallei hier vrij smal is wonen er niet veel mensen.
Bij Sumdo, de plaats waar 2 rivieren samenkomen, is een (verlaten) legerkamp waar we onze tenten opzetten.

dag 7 Sumdo - Ringmo 6 uur 3675 m

Ook de ochtend beginnen we in het bos en komen al snel bij het National Park office. We naderen nu het Phoksumdo meer maar moeten nog een flinke en vaak warme en stoffige klim van 500 meter maken voordat we het meer zien liggen. We klimmen omhoog met zicht op de enorme waterval die de rivier die uit het meer stroomt maakt. Voordat we een klein stukje afdalen naar Ringmo lopen we tussen de berkenbomen. Aan de oever van het meer zetten we de tenten op.

dag 8 verblijf Ringmo

We rusten hier een dag om te genieten van de prachtige omgeving. Er is een boeddhistisch Bon-Po kloostertje en in het dorp Ringmo word je vast uitgenodigd in een van de huizen om yak thee te drinken en je over te halen om een kleed, deken of gebruiksartikel te kopen. De mensen zien er puur Tibetaans uit en zijn gekleed in yakleren laarzen en hemden en broeken gemaakt van zelf gesponnen stoffen.

dag 9 Ringmo - lakeside camp 3 uur 3675 m

Na de lunch breken we op om het spectaculaire pad langs het meer te volgen. Na een uurtje ben je 400m geklommen en staar je in de diepte van het onvoorstelbaar blauwe meer. Ons kampement ligt aan de oever in de vallei noordelijk van het Phoksumdomeer.

dag 10 Lakeside camp naar Kang La Phedi 5 uur 4620 m

Vanochtend lopen door een wildernisgebied dat associaties oproept met Alaska en we hebben een prachtig uitzicht op noordflanken en de toppen van de Kanjelaruwa.
We verlaten het hoofddal door een pad in te slaan in een heel smalle kloof. Het pad gaat dan spectaculair en steil omhoog en hogerop vlakt het allemaal wat meer uit. Naar het zuiden zien we steeds de Kanjelaruwa. We overnachten op 4620 m en `s nachts is het koud.

dag 11 Phedi over Kang La 5350 m naar Shey Gompa 6 uur 4350 m

De Kang la is geleidelijk omhoog lopend een zanderige en vermoeiende pas. Aan de steile noordkant van de pas zullen we bijna zeker in ieder seizoen sneeuw aantreffen. Aan het eind van het dal, waardoor we tenslotte afdalen, zien we Shey Gompa liggen. Het is een kleine gemeenschap, met een klooster en een paar huizen. Een magische plek. De mensen, Dolpo-pa zijn puur Tibetaans, vaak gekleed in tunieken van ruwe wol en geweven laarzen met yakleren zolen. De huizen zijn robuust en bijna altijd getooid met gebedsvlaggen.

dag 12 Shey dagtocht

We maken vanuit Shey in ieder geval een dagtocht naar het Tsakang (4575 m) klooster waar het hoog verheven boven het dal tegen een hoge rode rotswand aanplakt. Onderweg zien we ongetwijfeld een kudde blauwschapen. Die komen in de buurt van Shey Gompa vrij veel voor, omdat de hoofdmonnik van het klooster ooit een jachtverbod op blauwschapen heeft afgekondigd. Op deze tocht zullen we ongetwijfeld ook ander wild zien; roofvogels, Himalaya gieren, en misschien ook "naur", een hertachtige met als bijnaam in Nepal: God van de bergen. Als het al mogelijk is om nog een sneeuwluipaard te zien dan is het hier.
Het kloostertje van Tsakang komt voor in de film ‘Himalaya’.

dag 13 t/m 19 Shey - Tra - Bhijorgaon - Phopagaon - rivierkamp 4635 m

De komende dagen zijn nieuw voor HT. Achter Shey klimmen we de vallei uit en steken de 5080 meter hoge Churi La over en dalen af naar de Den Khola. Na de klim naar de volgende pas blijven we hoog boven de Yang Khola en komen langs Tra en Tata (3920 m). In deze omgeving zijn enkele kloosters waaronder de Shyamling gompa en een Bon Po gompa nadat we de Yamchho Khola zijn overgestoken. Na Bhijorgaon (ook wel Jejargaon of Phogaon genoemd) wordt de trail onduidelijker. We moeten nog meerdere bergkammen en rivieren oversteken voordat we uitkomen op bekend gebied, het rivierdal waar we in 2007 stranden.Verschillende kaarten geven Phopagaon of Potalgaon aan, het laatste dorpje in Inner Dolpo. In totaal moeten we deze dagen 40 kilometer lopen waarvan de laatste helft de lastigste zullen zijn.

dag 20 rivierkamp - blauwschaapvallei 3 uur 4820 m

Bij het rivierkamp zijn we uiteindelijk op bekend gebied, de kloof is hier niet smal meer en zo nu en dan is er weer sprake van een pad. Het is heerlijk om te weten waar we zijn, de Nepali gidsen kunnen nu ontspannen, het is nog 4 a 5 dagen lopen naar het pad richting Mugu. Daar is ook weer de eerste gelegenheid om inkopen te doen.
We volgen de rivier stroomopwaarts richting de grens met Tibet en stijgen maar 200 meter. Onderweg zien we overal kuddes blauwschapen. Vlak voordat de steile klim naar de Rapo La begint zetten we tenten op in een brede en lange vallei zoals je die maar zelden in Nepal ziet. Deze nacht slaap je in ieder geval helemaal vlak.

dag 21 valleikamp - Rapo La 5420 m - grasvlaktekamp 7 ½ uur 4300 m

Vroeg in de ochtend vertrekken we voordat de zon op de tenten schijnt en klimmen steil omhoog tussen de graspollen naar de hangende vallei vlak onder de pas. Het is een traditionele zigzagklim, je kunt de pas de hele tijd al zien. Op de pas heb je, met helder weer, een machtig uitzicht over oneindig veel bergkammen. Onze volgende pas is in principe ook zichtbaar, maar er zijn gewoon teveel bergen. De afdaling is lang en met verse sneeuw lastig, na 700 meter dalen wordt het terrein weer gemakkelijker, langs de noordoostelijke bovenloop van de Takla Khola zoeken we een mooie plek voor de tenten tegen de boomgrens aan. Totaal 650 m omhoog en 1200 meter omlaag.

dag 22 grasvlaktekamp - schijnpas 4500 m - eilandkamp 6 uur 3900 m

De komende dagen maken we veel hoogtemeters en deze dag is geen uitzondering. Het pad wordt weer lastiger, we verlaten de hoge en brede valleien. Vandaag moeten we een aantal schijnpassen hoog bovenop de berghellingen oversteken om aan de voet van de laatste 5000+ meter pas te komen, de Dhourali La van 5175 meter.
Door landverschuivingen is op sommige plekken het pad verdwenen en moeten we korte stukken omhoog klimmen en weer afdalen. Onderweg heb je een prachtig zicht op de noordzijde van de Kanjiroba Himal. Door de geïsoleerde ligging lijkt het vanaf deze kant net een 8000-er, terwijl de werkelijke hoogte 6883 meter is. In de loop van de dag wordt het pad steeds beter en beter, langzaam naderen we de bewoonde wereld. Op de plek waar we in 2007 een muskdeer zagen maken we ons kamp. Totaal 870 meter omhoog en 1050 meter omlaag.

dag 23 eilandkamp - Dhourali pas 5175 m - kharka 6 uur 4000 m

Om uit deze verlaten valleien te komen moeten we nog een 5000+ pas oversteken. De klim verloopt geleidelijk maar wel langdurig tot op de met steenmannen en gebedsvlaggen bezaaide pas. Op deze pas lijkt het daardoor dat hier dagelijks mensen langs komen! Na een steile afdaling, dit keer wel over een goed pad, komen we bij een mooie lunchplek met stromend water.
We dalen verder af naar een brede vallei waar je de restanten enkele ‘huizen’ kunt zien, misschien is dit het Dhyaralagaun wat op de kaart vermeld staat? Totaal 1125 meter omhoog en 1100 meter omlaag.

dag 24 kharka - brugkamp 4 ½ uur 3000 m

Net als na de vorige pas komen we bij het verlaten van de hogere en brede valleien weer in de zone waar het pad veelvuldig door landverschuivingen weggeslagen is. We zoeken een route bovenlangs en dalen af door struikgewas waar de lasten van de dragers soms in blijven hangen. Het pad gaat op en neer, zo hier en daar zie je stukken die echt aangelegd zijn: gestapelde stenen die om een uitstekende rotspunt heengaan. Zodra we helemaal beneden zijn en tussen de naaldbomen langs de wildstromende beek staan moeten we over de laatste lastige klauterpassage voor we bij de Mugu Khola zijn. Het spoor gaat een kwartier over enorme rotsblokken waar een helpende hand welkom is. Gebedsvlaggen geven aan dat we de boomstambrug naderen en onze kampeerplaats aan de overzijde van de rivier. We kamperen hier half op het pad en de keuken ziet misschien kans om een geit voor het avondeten te kopen van de handelaars die tussen Tibet en Nepal reizen.

dag 25 brugkamp - kloosterkamp 4 uur 2400 m

Vandaag lopen we alleen maar stroomafwaarts, een korte dag naar een mooie kampeerplek in de tuin van de laatste gompa die we tijdens deze reis tegenkomen. De rivier naast de gompa is de Namlang Khola, die rivier zijn we bijna 10 dagen geleden overgestoken.

dag 26 kloosterkamp - keienstrandkamp 4 uur 2200 m

Na de zware afgelopen weken is het nu tijd om het wat rustiger aan te doen. De Nepali staf en dragers zijn al 4 weken in touw en worden moe. Langs de bulderende rivier lopen we eerst aan de noordzijde en later aan de zuidzijde naar een mooie plek in de bocht van de rivier, onderweg komen we langs de laatste chorten/stupa.

dag 27 keienstrandkamp - Gamgadhi laag 4 ½ uur 1850 m

Vandaag wordt het echt warmer en vochtiger, op de berghellingen hoog boven ons zijn kleine dorpen. Ook vandaag gaan we Nepali flat langs de rivier op en neer naar Gamgadhi. We kamperen 400 meter onder het dorp omdat er boven nauwelijks water is. Zo laag als deze nacht hebben we nog niet geslapen.

dag 28 Gamgadhi - Rara meer 6 uur 2900 m

1100 hoogtemeters zijn er te overbruggen voordat we op de kam staan waarachter het Rara meer verscholen ligt. Tot aan de grens van het Nationaal Park lopen we door drukbevolkt gebied. Het is een warme klim door de op deze hoogte brandende zon. Gelukkig is er het laatste gedeelte schaduw in de bossen rond het meer. Zo druk als Gamgadhi, zo stil is het Rara meer. We lopen langs het militaire kamp naar het NP kantoor en de enige kampeerplek.

dag 29 Rara meer

Op bijna 3000 meter hoogte ligt in West Nepal een van de verborgen geheimen van de Nepalese Himalaya, het Rara meer. Het is omgeven door naaldbossen waarin je Hindoeïstische tempeltjes vindt. In het meer stromen alleen kleine beekjes, de omringende bergen zijn te laag voor gletsjers, en je kunt dan ook heerlijk – ritueel – baden.

dag 30 Rara meer - Talji (Rara airport) 5 uur 2750 m

We lopen rond het meer en door de bossen naar de schuinsaflopende landingsbaan van Rara airport. Het is een zogenaamd ‘all day airport’, door de gunstige oriëntatie kunnen er ook ’s middags nog vliegtuigjes landen.

dag 31 vlucht naar Nepalganj

Het is ¾ uur vliegen naar de warmte van Nepalganj.

Vandaag ook weer een grote overgang: de laatste weken ben je gewend geraakt aan de kou. De vlucht van ongeveer 45 minuten is altijd een gedenkwaardige gebeurtenis: iedereen is alleen met zijn/haar gedachten en gemengde gevoelens. Als onder je het hooggebergte langzaam maar zeker plaatsmaakt voor de lagere gedeeltes van Nepal ben je blij weer terug te keren naar enige luxe van het westers bestaan, terwijl je tegelijkertijd weet dat je dit vredige, harmonieuze en onaardse bestaan achter je laat. Drie weken lang heb je geen machine of auto gehoord en er was geen haast.
Als je uit het vliegtuig stapt is het ineens 20 graden warmer: fleecejack uit, bergschoenen uit, paarden- karren, motorrickshaws, bussen en fietstaxi`s: de terugreis naar de snellere tijd is begonnen.

N.B. Er landen in Rara airport alleen 18-persoons toestellen (waarin vanwege de hoogte slechts 13 personen meekunnen). Aan binnenlandse vluchten in Nepal zijn altijd onzekerheden verbonden. Soms is er een vliegtuig in onderhoud, soms waait het te hard of soms is er teveel bewolking; er zijn vele redenen waarom een vlucht kan worden uitgesteld of geannuleerd en soms wordt er een behoorlijk beroep gedaan op je incasseringsvermogen. In het programma zijn 2 extra dagen opgenomen om eventueel te kunnen wachten op goed weer. Mochten we toch niet met de reguliere vlucht weg kunnen komen dan moeten we een grote helikopter charteren om op tijd in Kathmandu te zijn om de internationale vlucht te kunnen halen. Reken in dat geval op een toeslag van 300 Euro per persoon.

dag 32 vlucht naar Kathmandu

Van Nepalganj vliegen we naar Kathmandu.

dag 33 Kathmandu verblijf

Het is zeker wennen aan de drukte en het lawaai van Kathmandu na dit lange verblijf in de stilte. Tijd voor een terrasje, een boek of souvenirs…

dag 34 en 35 Kathmandu

’s Avonds vertrek uit Kathmandu, de volgende dag (dag 35) komen we aan in Amsterdam.