Manaslu Rond: Van dag tot dag

In het midden van Nepal ligt het Manaslu massief waarvan de hoogste top reikt tot ± 8100 meter. Er loopt een oude karavaanroute achter deze bergen langs, vlakbij de Tibetaanse grens. Sinds de annexatie van Tibet door China in 1959 en het uitwijken van de opstandige Tibetanen naar Nepal zijn de makkelijker grensovergangen tussen de twee landen politiek gevoelig gebied. Voor de Manaslu trek hield dit tot 1990 in dat er geen westerlingen werden toegelaten. Na 1990 is dit wel mogelijk met een zogenaamd special permit. De tocht is zeer gevarieerd en loopt van subtropisch laagland tot aan hooggebergte door verschillende zones waarin klimaat en vegetatie maar ook religie, huizenbouw en klederdracht steeds grote veranderingen ondergaan. In tegenstelling tot in een, wat landschap betreft vergelijkbaar, gebied als Annapurna is men hier nog nauwelijks ingesteld op toeristen en het slapen bij de lokale bevolking is in het Manaslu-gebied dan ook (nog) niet mogelijk. Daarom organiseren we deze trek als een tenttrek waarbij we alle benodigde spullen meenemen uit Kathmandu. Dit betekent dat de deelnemers worden vergezeld door een relatief grote groep dragers, een kok met zijn keukenploeg en een aantal gidsen. We nemen HT-tenten mee om in te slapen, een groepstent om in te eten en het merendeel van het benodigde voedsel.

Een opmerking vooraf

Het gaat hier om een avontuurlijke reis. Er zijn diverse factoren die onderweg onze reisplannen kunnen beïnvloeden, hoe goed de reis ook is voorbereid. Onderstaande reisbeschrijving geeft de hoofdlijnen van de reis weer. De reisleiding kan zich echter genoodzaakt zien om tijdens de reis verschuivingen in het geplande programma aan te brengen.

dag 1 en 2 Amsterdam-Kathmandu

Deze dagen zijn gereserveerd voor een vlucht van Amsterdam naar Kathmandu. Verschillende vluchtmogelijkheden vind je onder het kopje vliegtickets.

dag 3 Kathmandu

Aan het begin van de reis heb je tijd vrij te besteden in Kathmandu en omsteken. Een eerste wandeling door Kathmandu is overweldigend. Durbar Square met z’n aaneenschakeling van tempels en z’n smalle zijstraten vol kleurrijke mensen, handel en vertier is hét centrum en ademt een sfeer waarmee de hele oude stad is doortrokken. Op fietsafstand liggen de prachtige Boeddhistische Stupa’s van Swayambhunath en Bodnath. Dat geldt ook voor Pashupatinath, een hindoetempelcomplex met crematie ghats (kades) aan de oever van de heilige Bagmati-rivier.
De twee koningssteden Patan en Bhaktapur liggen op fietsafstand van Kathmandu. De “middeleeuwse sfeer” wordt er bepaald door de oude bebouwing, de tempels en de smalle straatjes, waar geen gemotoriseerd verkeer kan komen. Zelfs de stadsdelen zijn hier nog volgens het kastensysteem gegroepeerd.
Patan heeft een fascinerend centraal Durbar Square met vele tempels, standbeelden en een koninklijk paleis. Tevens bevindt zich hier een van de mooiste boeddhistische kloosters in Nepal. Bhaktapur is het meest oorspronkelijk gebleven en totaal autovrij. Pottenbakkers hebben met hun activiteiten een compleet plein in beslag genomen en duizenden potten staan te drogen in de open lucht. Ook aan het einde van de reis verblijven we in Kathmandu.

dag 4 Kathmandu - Gorkha 1150 meter

Met onze gidsen, keukenploeg, porters en alle materiaal rijden we per bus naar Gorkha. Uit de Kathmandu vallei omhoog naar de pas aan de westkant van de vallei en dan omlaag over de weg die uiteindelijk in Pokhara uitkomt. Langs de Trisuli River rijden we westwaarts naar Mugli waar we lunchen. Ongeveer 8 km na Mugli gaan we naar het noorden en dan is het nog 20 km naar Gorkha.
Deze hele rit duurt onder normale omstandigheden +/- 5 uur. Als de tenten opgezet zijn, onder het toeziend oog van de lokale bevolking, is er nog wat tijd om rond te kijken in het dorp of een bezoekje te brengen aan het klooster dat op een heuvelrug boven het dorp ligt. ( +/- 40 min lopen).

Hoewel het tegenwoordig mogelijk is om per bus Arugat Bazar te bereiken is het laatste gedeelte van die weg nog zo slecht dat we besloten hebben om dit jaar toch weer vanaf Gorkha te gaan lopen. Tevens is het een goede inloopdag en als het helder is hebben we prachtig uitzicht op de sneeuwtoppen van Lamjung Himal en Annapurna in het westen.

In de eerste week  van deze trek zijn er veel plaatsen waar gekampeerd kan worden. Dat betekent dat de plaats waar we kamperen soms iets af kan wijken van de locaties die in de onderstaande beschrijving genoemd worden. Soms voor of  na de genoemde plaats. Het kan zijn dat een kampeerplek al bezet is of dat blijkt dat we door omstandigheden, zoals slecht weer beter een andere kampeerplek kunnen nemen. In zo`n geval zal de looptijd van die dag niet veel meer dan een half uur afwijken.

dag 5 Gorkha naar Khanchok 1000 meter

Een mooie loopdag met uitzicht op de sneeuwtoppen in het westen. We kunnen kiezen uit twee routes. Een hoge route die langs het klooster loopt en de lagere route die over de onverharde weg gaat. In en om Khanchok zijn verschillende plaatsen waar we onze tenten op kunnen slaan. Als het mogelijk is kiezen we voor de mandarijnenboomgaard waar we al meerdere keren hebben gestaan. Ook nu zal het niet ontbreken aan belangstelling van de plaatselijke jeugd. Looptijd 4 tot 5 uur.

dag 6 Khanchok naar Arughat Bazar 600 meter

Vandaag een korte loopdag. Vanaf het kamp dalen we via smalle paadjes door de rijstvelden af. Als de waterstand het toelaat volgen we de route langs de beek, zo niet dan nemen we de hogere route die iets langer is.
Arughat Bazar is een vrij groot dorp waar nog van alles te koop is. Wie wil, kan na aankomst een bad nemen in de rivier, de porters doen dat meestal ook en kunnen je de weg wijzen. Op deze hoogte is het nog warm en het water in de rivier heerlijk verkoelend. Looptijd +/- 4 uur.

dag 7 Arughat Bazar naar Syamrang (Liding) 750 meter

Het grootste gedeelte van de tocht volgen we de Budhi Gandaki rivier stroomopwaarts. Het dal is nog breed en het landschap kenmerkt zich door rijstvelden en akkertjes. Het zullen warme dagen zijn omdat we ons nog in het lage gedeelte van de trek bevinden. We lopen naar het noorden tot het punt dat de Siyar Khola zich, vanuit het oosten komend, samenvoegt met de Budhi Gandaki. Daar buigen we af naar het westen richting Larkja Himal en Manaslu Himal.
De trail gaat wat op en neer (Nepali flat) en kan hier en daar glad zijn, maar nergens moeilijk. Onderweg passeren we diverse dorpen en kleine nederzettingen. Hoewel in de meeste trekkinggebieden geen Maoistendonaties meer worden gevraagd is het mogelijk dat we er hier nog wel mee worden geconfronteerd. De hoogte van het bedrag is, in tegenstelling tot enkele jaren geleden, wel onderhandelbaar. We kamperen op de terrassen nabij Liding. Looptijd +/- 5 uur.

dag 8 Syamrang naar Khola Besi 880 meter

Vandaag een wat langere maar niet moeilijke loopdag. We beginnen met een pad door en langs de velden, later over smalle paadjes langs de beboste bergwand. Op veel plaatsen komen zijbeken omlaag en regelmatig zullen we deze beken over moeten steken over niet altijd even stabiele bruggetjes. Het laatste stuk naar Khola Besi is bij regenachtig weer af en toe lastig, smal en glibberig. Indien de omstandigheden het noodzakelijk maken kan het zijn dat we iets eerder stoppen. In Mancha Khola is ook een kampeerplaats waar we gebruik van kunnen maken. De prijzen voor de frisdrankjes in de diverse dorpen geven al aan dat we verder van Arughat Bazar verwijdert raken. De looptijd naar Khola Besi bedraagt +/- 6½ uur.

dag 9 Khola Besi naar Jagat 1370 meter

In tegenstelling tot de eerste dagen krijgen we nu ook wat steilere stukken. Zowel omhoog als omlaag. We passeren de warme bronnen van Tatopani (tato = warm en pani = water) Het dorp wordt van warm water voorzien via kranen in een gemetselde muur. De rijstvelden maken langzaam aan plaats voor akkertjes met gierst en boekweit. Langs de paden groeit de wilde canabis. Na Tatopani steken we de brug over naar de oostelijke oever van de rivier en vervolgen onze weg naar het Gurungdorp Jagat. Ook hier zijn weer verschillende mogelijkheden om te kamperen, afhankelijk van de groepsgrootte, net voor of in het dorp. Looptijd +/- 5½ uur.

dag 10 Jagat naar Philim 1590 meter

Korte loopdag vandaag. We lunchen dan ook niet onderweg maar bij aankomst in Philim. Onderweg hebben we uitzicht op de Shringi Himal, een 7175 meter hoge top in het noorden, dicht bij de grens met Tibet. Het dorp heeft twee kampeerplaatsen en overal zijn kranen. Na de lunch hebben we tijd om wat kleren te wassen en voor een wandelingetje door het hoger gelegen deel van het dorp of een bezoek aan de gompa die op ongeveer een half uur lopen en 150 meter boven het kamp ligt. Er is in het dorp een soort huiskamer bioscoop die vaak druk bezocht wordt door de lokale bevolking. Er kan getelefoneerd worden maar de verbinding is niet altijd optimaal. Looptijd van Jagat naar Philim 2½ à 3 uur.

dag 11 Philim naar Deng 2000 meter

We komen langzaam maar zeker in Bhoedistisch gebied. In de komende dagen zullen manimuren en kani’s (toegangspoorten), gebedsvlaggen en gebedsmolens deel uitmaken van het landschap.
De dag begint met een geleidelijke stijging maar in de loop van de dag zal het aantal stijgingen en dalingen toenemen. Gedeeltelijk door mooi oerbos met onder ons het gedonder van de snelstromende rivier en dan weer over open stukken waar de wind, die vaak vanuit het noorden komt, redelijk fris kan zijn. Bij het dorpje Chumjet passeren we de Chhuling Khola. Deze rivier komt vanuit het westen en hierlangs ligt de trail die naar de Rupina La gaat. We kamperen in of iets na Deng. Looptijd vandaag +/- 6 uur.

dag 12 Deng - Namrung 2750 meter of het boskamp 2550 meter

Vandaag ook weer een wat langere dag. In de ochtend geleidelijk stijgend maar na de lunch wordt het steiler en krijgen we te maken met landslides, natte stukken en glibberige stenen. We zijn intussen helemaal naar het westen afgebogen en de Tibetaanse grens ligt minder dan 10 km hemelsbreed ten noorden van ons. We komen nu in het gebied dat al sinds het begin van de annexatie van Tibet door China, bewoond wordt door Tibetaanse vluchtelingen. Veel van hun Tibetaanse cultuur en leefwijze hebben deze mensen meegenomen naar dit gebied. Tot aan Samdo, het laatste dorp voor we de pas over steken, zullen de nederzettingen zich kenmerken door de Tibetaanse sfeer. Looptijd +/- 6½ uur.

dag 13 boskamp naar Lho 3150 meter

Een prachtige dag, het landschap verandert steeds en wordt kaler. We moeten veel stijgen en dalen. We hebben steeds mooie uitzichten over de velden en komen langs veel manimuren en stupa’s of chortens zoals ze in het Tibetaans heten. We passeren de gompa van Lihi en stijgen verder tot we door de stenen poort van Sho gaan. Even later hebben we een prachtig zicht op de Naike Peak, Manaslu noord en uiteindelijk Manaslu Peak. Lho is een prachtig gelegen dorp met ommuurde velden die in het najaar goudgeel zijn van het rijpe graan. In het oosten hebben we zicht op de toppen van Ganesh Himal en in het noorden de gletsjers op de bergen die de grens met Tibet vormen. Iets buiten het dorp ligt een mooie kampeerplaats met uitzicht op de Manaslu. Als we vroeg zijn kunnen we nog een bezoekje brengen aan het klooster van Lho en soms is het mogelijk om accu’s op te laden of te telefoneren (sateliettelefoon) Looptijd +/- 4½ uur.

dag 14 Lho naar Samagaon 3350 meter

Vandaag weer een korte loopdag, we lunchen dan ook niet onderweg maar in het kamp in Samagaon. Eerst gaan we een flink stuk omlaag naar de rivier. We volgen die tot we in Syaula aankomen. Het is een vrij nieuw dorp en het wordt bevolkt door Tibetaanse vluchtelingen die nog steeds over de voormalige handelsroute via de Lajyung Bhandjyang en het dal van de Sanam Khola naar Samdo komen. Dan is het nog ongeveer 1½ uur lopen naar Samagaon. De route gaat over een grote vlakte en het dorp ligt in een soort kom. Er zijn veel kampeermogelijkheden en de plaatsen worden om beurten verhuurd zodat alle eigenaren hiervan profiteren. Looptijd +/- 3½ uur.

dag 15 acclimatisatie-/ rustdag in Samagaon 3350 meter

Vandaag zijn er vele mogelijkheden. Misschien kunnen we een Puja (gebedsdienst) laten houden in de gompa van het klooster. Lekker uitrusten en wat kleren wassen, door het dorp lopen en zien hoe de Tibetanen dorpelingen leven en werken. Of een bezoek aan de Manaslu lodge en daar wat drinken. Een wandeling naar het Birenda dal of een stuk richting Manaslu BC of een wat langere wandeling naar Pung Gyen Gompa behoren ook tot de mogelijkheden. De Gompa ligt op ongeveer 3900 meter op een van de hellingen langs de Numla Khola. Natuurlijk kun je ook gewoon lekker luieren en/of lezen in het kamp als je daar behoefte aan hebt.

dag 16 Samagaon naar Samdo 3780 meter

Door het bos gaan we geleidelijk omhoog. Later wordt het meer open en kan er een koude wind opsteken. Wat warme kleren in je rugzak is aan te bevelen. We volgen de Budhi Ghandaki in noordwestelijke richting tot het laatst bewoonde dorp voor de pas. We lopen door yakweiden met tientallen meters lange manimuren. De hoogte is merkbaar en in het laatste stuk zitten nog een paar stevige klimmetjes. We lunchen in Samdo en daarna kunnen de liefhebbers nog een tochtje maken naar een 200 meter hoger gelegen topje om van het uitzicht te genieten. Je kunt ook een bezoek aan de Tibetaanse markt Larkya Bazar brengen (wanneer er een marktdag is) Looptijd +/- 3½ uur.

dag 17 Samdo - Dharmasala (Larkya La BC) 4450 meter

We lopen vandaag naar het laatste kamp voor we de pas over steken. We doen het kalm aan want we stijgen vandaag zo’n 800 meter en morgen wacht ons een zware dag als we de pas oversteken. Aan de zuidkant van het pad hebben we zicht op de North Peak en de Larkya Peak van het Manaslu massief en aan de noordkant de kale, ruige steenwoestijn die tussen ons en de Tibetaanse hoogvlakte ligt. Op de kampeerplaats kan het koud en winderig zijn. De kampeerplaats ligt op een helling waar een aantal plekken zijn die wat vlak gemaakt zijn. Soms moet er nog wat gegraven worden en/of moet je genoegen nemen met een beetje hellende plek. Niet altijd even comfortabel maar met een beetje moeite en fantasie lukt het altijd wel. Dit wordt de koudste nacht op deze tocht en hoogst waarschijnlijk ook de kortste. Looptijd +/- 4½ uur.

dag 18 reservedag

Deze dag houden we als reservedag voor het geval we achterstand hebben opgelopen of dat de weersomstandigheden der mate slecht zijn dat we een dag moeten wachten om de pas over te steken. Als alles goed gaat, gaan we vandaag de pas over en zien we later wel wat we met deze dag doen.

dag 19 Larkya La BC - Larkya La 5105 meter – Bhimtang 3800 meter

Nu moet het dan gebeuren, de lange oversteek over de Larkya La naar Bhimtang. We staan heel vroeg op en vertrekken in het donker want misschien is het grootste deel van de pas besneeuwd en dat kan met name de lange steile afdaling lastig en tijdrovend maken. De aanloop naar de pas gaat geleidelijk en hopelijk is het een heldere zonnige dag zodat we, zodra het licht is kunnen genieten van het indrukwekkende landschap. Morenen, enorme massieven, gletsjers, witte toppen die scherp afsteken tegen de blauwe lucht en de verijsde gletsjermeertjes. De pas tekent zich niet echt af als een scherpe overgang maar de gebedsvlaggen vertellen ons dat we op het hoogste punt zijn aangekomen. Ook wij hangen, traditie getrouw, onze gebedsvlaggen er bij. In de daarna volgende afdaling gaat het nog een keer iets omhoog naar een tweede pasje. Dan gaat het lang en behoorlijk steil omlaag maar we nemen af en toe de tijd om te genieten van het fenomenale uitzicht. Pas bij de morenerug wordt het pad wat minder steil en gaat het wat makkelijker. Langs de morene-wal lopen we naar de het grote grasveld met wat huisjes waar we ons kamp opslaan. De looptijd kan deze dag sterk variëren en is erg afhankelijk van de terrein gesteldheid. We moeten er rekening mee houden dat we gemiddeld 10 tot 11 uur nodig hebben inclusief een paar korte pauzes onderweg.

dag 20 Bhimtang – Kharche 2750 meter

We nemen de ochtend om een beetje uit te slapen en onze knieën wat rust te geven na de lange dag van gisteren. Na de lunch lopen we rustig langs de rivier naar Karche. Dit ligt net voorbij de Surki Khola, een rivier die vanuit het noordwesten komt en uitmondt in de Dudh Khola. We gaan vandaag niet verder want de zware overtocht van de Larkya La zit ons nog in de benen. Looptijd +/- 4 uur.

dag 21 Kharka - Tal 1750 meter

We lopen we langs de Dudh Khola verder omlaag naar het zuiden. Eerst nog een gemeen klimmetje over de Kharche Pass maar daarna overwegend omlaag langs morenen, yakweiden, witte strandjes en stenen langs de rivier die omlaag kolkt en de naam Dudh (melk) waar maakt. Ook zien we weer mooie stukken bos met baardmossen. Het is heerlijk om weer groen om ons heen te hebben na de woeste schoonheid van rotsen, sneeuw en ijs. We houden onderweg nog wel zicht op de majestueuze bergen om ons heen. We passeren het Gurungdorp Tilje en daar waar de Dudh Khola zich samenvoegt met de Marsyangdi rivier komen we op de Annapurna trail. Bij Dharapani gaan we de brug over naar de westelijke oever van de Marsyangdi en zullen we bij de checkpost onze permits laten aftekenen. We zijn nu in een geheel andere wereld met veel theehuizen, restaurants en lodges. Het is op deze route veel drukker dan we gewend zijn, vooral ook omdat we tegen de stroom inlopen. In het bijzondere dorp Tal zullen we overnachten. Looptijd +/- 7 uur.

dag 22 Tal - Syange 1100 meter

Dicht langs de rivier verlaten we het plateau van Tal. Bij hoge waterstand moeten we dicht langs de rotswand en van steen naar steen tot we wat hoger zitten en dan gaat het even steil omlaag. We steken de Marsyangdi weer over en volgen nu de westelijke oever. Onderweg zullen we regelmatig ezel karavanen tegen komen. Deze bevoorraden de vele lodges en theehuizen op de Annapurna trail tot aan de Thorung La. De trail blijft op en neer gaan, korte klimmetjes en dan weer omlaag. Uiteindelijk dalen we toch en bereiken via de dorpen Chamje en Jagat de hangbrug bij het ruim 600 meter lager gelegen dorp Syange. We kamperen net over de brug langs de rivier. Looptijd +/- 4½ uur.

dag 23 Syange - Khudi 900 meter

Net na de kampeerplek is er een klein klimmetje en daarna redelijk vlak tot net voor Bahundanda. Vandaag weer rijstvelden en akkertjes en verspreid liggende huizen. Het kan behoorlijk warm zijn op deze hoogte. Bahundanda ligt op een rug en dat betekent voor het dorp nog een korte steile klim die behoorlijk glad kan zijn als het regent. Op het hoogste punt ligt Hotel Mountain View, een mooie plek met uitzicht over de rivier en de omliggende velden. Meteen na het dorp gaat het weer omlaag en via Ngadi komen we in Bhulbule. Over de hangbrug midden in het dorp steken we de rivier over en lopen over de onverharde weg in een klein uur naar Khudi waar we overnachten. Looptijd totaal +/- 4 uur.

dag 24 Khudi – Mugli – Kathmandu

Na het ontbijt stappen we in de bus voor de rit naar Kathmandu. Tot Besisahar is de weg nog onverhard met her en der nogal wat kuilen. Daarna is er asfalt en gaat het beter. Bij Dumre komen we op de weg die van Pokhara naar Kathmandu loopt. Evenals op de heenweg zullen we in Mugli lunchen. De rit zal afhankelijk van het verkeer 6 tot 8 uur duren. Vooral de pas naar de Kathmandu vallei kan nog wel eens vertraging opleveren. Na een uitgebreide douche beurt in het hotel, kunnen we terug zien op bijzonder en zeer afwisselende tocht.

dag 25 Kathmandu

Vandaag kunnen we nog om een bezoek brengen aan één van de vele bezienswaardigheden van Kathmandu, Patan of Bakhtapur. Souvenierjagers kunnen hun hart ophalen in Thamel of op Durbar Square. Een drankje op een dakterras of in de tuin van het hotel kan natuurlijk ook.

dag 26 en 27 Kathmandu - Amsterdam

`s Avonds vertrek uit Kathmandu, de volgende dag komen we aan in Amsterdam.