Spitsbergen: Van dag tot dag

Een opmerking vooraf

Het gaat hier om een avontuurlijke en gedeeltelijke experimentele reis. Er zijn diverse factoren die onderweg onze reisplannen kunnen beïnvloeden, hoe goed de reis ook is voorbereid. Dit geldt zeker ook voor deze Spitsbergen trekking. Hoe de route er precies uit zal zien is o.a. afhankelijk van de waterhoogte in de rivieren, de conditie van de gletsjers en het weer. Aantoonbare ervaring met het maken van meerdaagse rugzaktrekkings is voor deze reis een vereiste. Onderweg is geen gelegenheid om ‘uit te stappen’, eenmaal aan de trek begonnen zijn we volledig op onszelf aangewezen.

Onderstaand dagprogramma geeft de hoofdlijnen van de reis weer. De reisleider kan zich echter genoodzaakt zien om tijdens de reis verschuivingen in het geplande programma aan te brengen. De aangegeven looptijden zijn zonder pauzes. Bedenk bovendien dat het doorwaden van rivieren vrij veel tijd en energie kost.

Het dag tot dag schema is onder voorbehoud van de vaardiensten van de excursie boten op Spitsbergen.

dag 1 Amsterdam - Longyearbyen

Via Oslo vliegen naar Longyearbyen. Nadat we zijn geland zetten we direct onze tenten op naast het vliegveld, op de enige camping die het eiland telt. De eerste paar nachten is het altijd weer wennen; het is dan wel nacht maar het wordt absoluut niet donker.
Het is een uurtje lopen naar het stadje zelf. Onderweg zie je vaak je eerste rendieren die gewoon in het dorpje grazen. De westkust van Spitsbergen is door een noordwestelijke aftakking van de warme golfstroom elke zomer lange tijd ijsvrij. Vandaar dat je aan deze kant de mijnbouwnederzettingen vindt. Zo kunnen de gedolven steenkolen gegarandeerd per schip naar het vasteland worden getransporteerd.

dag 2 verblijf Longyearbyen

Door het vlucht en vaarschema hebben we vandaag een dag te besteden in Longyearbyen. In Longyearbyen kun je een bezoek brengen aan het museum, een kolenmijn, of een ansichtkaart sturen uit het op één na noordelijkste postkantoor ter wereld. Door de toestroom van toeristen, die veelal per cruiseschip arriveren, is er tegenwoordig ook een café en kun je in de souvenirwinkel ook prachtige landkaarten van Spitsbergen kopen. De reisbegeleiding doet de laatste inkopen, huurt het geweer en maakt de voedselpakketten gereed. ’s Avonds verdelen we de lasten voor de komende dagen.

dag 3 boot Longyearbyen - Barentsburg

Rond 8 uur melden we ons met volle rugzakken bij de pier. Samen met de dagtochttoeristen varen we het Isfjord in. De boot volgt een mooie route langs de noordzijde van het fjord voordat we afslaan richting Barentsburg. Nadat we samen met de gids Barentsburg verkend hebben lopen we een stukje de nederzetting uit en zetten onze tenten op. Vanavond de eerste berenwacht.

dag 4 Barentsburg - Skardalen

Ten zuiden van Barentsburg volgen we het Grondalen zuidoostwaarts totdat we ter hoogte van het Skardalen de vallei oversteken. Na deze doorwading lopen we het Skardalen in en zetten onze tenten op.

dag 5 Skardalen - Camp Morton of Fridtjovhamma

Door het Skardalen lopen we nu zuidwaarts het Berzeliusdalen in. Afhankelijk van de waterstand in de rivier kamperen we bij Camp Morton (veel water) of bij de Fridtjovhamma (weinig water).
Vanaf Fridtjovhamma kun je een mooie avondwandeling/klim maken naar topje 210.

dag 6 Camp Morton/Fridtjovhamma - Kalvdalen

Langs de kust van het Van Mijenfjord lopen over de Vengsletta naar het Kalvdalen. De vallei ten oosten van ons is ruim 10 kilometer breed.

dag 7 Kalvdalen - Colesdalen

Door het smalle Skiferdalen komen we in het Colesdalen.

dag 8 Colesdalen - Rusanovodden

Aan het einde van het Colesdal ligt het verlaten en vervallen overslagstation van de mijn van Grumantsbyen, de Colesbukta. Indien mogelijk slapen we in de hut van Rusanovodden. De ene kamer van de hut heeft stapelbedden, de andere kamer is ingericht als museum. `s Middags of `s avonds lopen we even heen en weer langs het spoorlijntje richting Grumantsbyen.

dag 9 Rusanovodden - Bjorndalen

De ochtend begint met een pittige klim van 500 meter naar de hoogvlakte naast de Lindstromfjellet. Over de gletsjer dalen we af naar het Bjorndalen en zetten in het gras onze tenten op.

dag 10 Bjorndalen - Longyearbyen

Na een korte en ontspannen ochtend wandeling zijn we terug op de camping in Longyearbyen. Tijd voor een douche! `s Middags verdelen we de voedselpakketten etc voor de tweede trekking.

dag 11 Overtocht naar Pyramiden en kamp in Mimerdal - 2 uur

‘s Ochtends vertrekken we lopend al vroeg vanaf de camping (07.30 uur) naar de haven, die halverwege de stad is. Om 08.45 uur vertrekt de excursieboot met dagjesmensen naar Pyramiden. Het is ongeveer 3 uur varen; onderweg zie je hoog kustgebergte en veel vogels, o.a Papegaaiduikers, brandganzen en drieteenmeeuwen. Onderweg doen we de Nordenskioldbreen aan, een enorme gletsjer (breen) met de gletsjertong tot in zee. Stukken ijs breken voortdurend van de gletsjer af, een ijsbrok wordt uit de baai opgevist zodat we met Whisky on the rocks kunnen toasten op een mooie trek. Terwijl de boot koers zet naar Pyramiden, genieten we van het uitzicht en de BBQ lunch.

Na aankomst in Pyramiden geeft de gids van de boot een rondleiding door de verlaten nederzetting. Hij vertelt over de architectuur (Pyramiden is gebouwd in 3 periodes), de functie van de verschillende gebouwen en de mijnbouw in de voormalige Russische woon/werkgemeenschap. Veel gebouwen zijn nog intact, zoals de bibliotheek, de sporthal, het ziekenhuis en het hotel. Helaas zijn de gebouwen afgesloten, maar we kunnen wel Lenin op het centrale plein bewonderen, uitkijkend op dit model dorp en de Nordenskioldbreen. Als de boot na circa 2 uur weer vertrekt, maken we ons klaar voor de tweede wandeletappe, vol bewondering nagestaard door de overige passagiers.

We lopen het stadje uit in westelijke richting langs de bijzondere ingepakte waterleiding. Na de eerste doorwadingen en hoogte meters komen we aan bij een hut in het Mimerdal. We slaan ons kamp op naast het meertje dat Pyramiden vroeger van drinkwater voorzag. Na het avondeten beginnen we met het wachtloopschema, ook hier worden wel eens ijsberen gesignaleerd.

dag 12 Mimerdalen - Lyckholmdalen - 8 uur

Direct onder ons kamp steken we de rivier over en komen na een korte klim op een grote hoogvlakte. Als we hierna verder stijgen hebben we een prachtig overzicht over onze eerste kampplaats, Pyramiden en in de verte zelfs de Nordenskioldbreen. Rustig stijgend bereiken we de Tresdalspas (circa 490 meter), het landschap is wijds en indrukwekkend en de kans op het vinden van fossielen is groot. Onder kleinere gletsjertongen en eindmorenen langs, lopen we verder naar het Rinddal. Hier dalen we af, o.a. via een puinhelling en mogelijk sneeuwvelden. Vlak voor het einde, vernauwt het dal zich tot een kleine kloof en worden we omgeven door prachtige bergtoppen. Op de kruising met het Lynckholmdal worden we begroet door meeuwenkolonies die zich in de karakteristieke toppen genesteld hebben. We lopen door de brede delta van het Lynckholmdal richting de kust.

dag 13 Lynckholmdalen - Nathorstdalen - 7 uur

We kruisen de Lynckholmdelta, lopen naar de kust en hebben prachtig uitzicht op Kapp Smith en James I land aan de overzijde van het Dicksonfjord. We volgen het fjord in noordelijke richting, bij laag water direct langs de kust waar we al juttend waarschijnlijk zeehonden zullen zien. Bij vloed zullen we hogerop lopen, langs de flanken van de Gangerolv keten. Hier snel wordt duidelijk waarom Willem Barentsz Svalbard ooit Spitsbergen noemde. De tocht langs de kust is spectaculair met links en rechts uitzicht op rode bergen en sneeuwtoppen die zo’n 25km noordwaarts liggen. Wij richten ons voorlopig op de karakteristieke Lykta top (854 meter). Onderweg komen we diverse vallen tegen de pelsdierjager hier uitzet en later bij het Nordre Bolleneset passeren we de hut waar hij overwintert.
Aangekomen bij het Hugingdal volgt een doorwading; de kans is groot dat de schoenen uitmoeten, omdat de brede delta wordt gevormd door de afwatering van het Huningdal, Triungsdal, Kulmdal en het Nathorstdal. De ‘Lykta’ en ‘Citadellet’, indrukwekkend geërodeerde bergtoppen, vormen mooie poortwachters van het Nathorstdal. Hier gaan we op zoek naar een geschikte kampplek, een droog plekje in deze natte delta en belangrijker een stroompje met helder drinkwater. De tegenstelling is groot, zo sta je tot je knieën in het (troebele) water en een half uurtje later speurt iedereen intensief naar water.

dag 14 Nathorstdalen - Manchesterbreen - 6 uur

We lopen het dal uit, soms door de rivierbedding, soms over de flanken van de Citadellet. De bocht in het dal lijkt dichtbij, maar schijn bedriegt en het is enkele uren lopen naar de morenevlakte die de Kinamurbreen heeft achtergelaten. De gletsjer smelt in hoog tempo en ter plekke zullen we de situatie moeten beoordelen om de beste route te vinden richting Raudvatnet en de Manchesterbreen. De kans is zeer groot dat modder en morene hellingen elkaar hierbij afwisselen. Het is een pittig maar bijzonder stukje van deze etappe, die we afsluiten met een kampplek aan de voet van de Manchesterbreen. De morene wal die het Raudvatnet afsloot was in 2007 net doorgebroken en het meer stroomde leeg, mogelijk kunnen we nu vlak slapen op de voormalige bodem.

dag 15 Manchesterbreen - Trikolorfjellet - 6 uur

Gisteravond is de beste opstap naar de Manchesterbreen al verkend, zodat we nu weten waar we de gletsjer kunnen betreden. De route kan via modder en morenewallen lopen. De Manchesterbreen is een langgerekte gletsjer, die langzaam afdaalt richting het Alandsdal, waar je mooi zicht op hebt. Ook deze gletsjer smelt en het omliggende terrein is aan veel verandering onderhevig. We dalen of de Manchesterbreen af of we steken via een morenewal door naar de Southamptonbreen om zo hoog mogelijk langs de flank van de Sentinel het Alandsdal te betreden. De bergen rond dit dal zijn prachtig van kleur met diverse schakeringen rood en grijs.
Het Alandsvatnet is op de kaarten een redelijk meer, maar in de praktijk blijkt nog slechts een kwart te resteren. We doorwaden het restant, waarbij de vergelijking met wadlopen zeker op gaat, en komen uit op de noordoostflank van de Trikolor. Op een plateau tussen de morenen hebben we een fantastische kampplek, uitkijkend over de spectaculaire Mittaglefflerbreen, het Austfjord en de toppen rondom het Alandsvatnet. De Mittaglefflerbreen is een enorme gletsjer en vormt de verbinding tussen Dicksonland en Ny-Friesland.

dag 16 Trikolorfjellet - Luxorfjellet - 6,5 uur

De route van vandaag wordt grotendeels bepaald door het weer in combinatie met de conditie van de gletsjer. We starten sowieso met het volgen van de morenen en rotsige flank van de Trikolor richting het Hoglandvatnet. Hebben we voldoende zicht om te kunnen navigeren op de Mittaglefflerbreen, dan zullen we op zoek gaan naar een geschikte plek om de rivier over te steken en de Mittaglefflerbreen op te gaan. In 2007 konden we via een enorme ijsbrug de gletsjer op ter hoogte van de Heclastakken, een rotspartij in de gletsjer. Na die min of meer aangedaan te hebben, werd koersgezet naar een gletsjerrug oostelijk hiervan en zijn we vervolgens in zuidelijke richting afgedaald naar een rotsplateau onder de Luxorfjellet. Het kamp onder de zeer herkenbare Sfinksen is zonder meer spectaculair te noemen: omgeven door ijs kijken we in alle richtingen uit over de gletsjer. Uiteraard is dit een van de koudere kampeerplekken.

Laten de weersomstandigheden de route over de gletsjer niet toe of kunnen we geen veilige plek vinden om de gletsjer op te gaan, dan blijven we op de flank van de Trikolor. Dit is een mooie rotspartij, waarin de verschillende kleuren zijn naam onderschrijven. We kamperen bij het Hogland meer, ook dit is gedeeltelijk verdwenen, maar heeft daarbij mooie ijssculpturen achtergelaten.

dag 17 Luxorfjellet - Horbeyedalen - 4,5 uur

We gaan vanuit beide kampeerplekken de gletsjer op; vanaf Hoglandvatnet via de McWhaebreen cq diens morene en vanaf Luxorfjellet direct de Ragnarbreen. Na een kleine stijging kantelt de gletsjer richting het Ragnardal. Vanaf dit punt is het uitzicht over de gletsjer, het dal en de Petuniabukta indrukwekkend. Ook zien we Pyramiden weer, de karakteristieke bergtop vlak boven de nederzetting. De gletsjer is goed begaanbaar, her en der steken we gletsjerbeken en sneeuwvelden over. Inmiddels is onder de gletsjer en voor het dal een gletsjermeer ontstaan met enorme grindhopen. Vlak voor het eind van de gletsjer zoeken we onder de Sfinksen een geschikte plek om de gletsjer te verlaten. We vervolgen het Ragnardal en komen in het Horbyedal, een grote delta, onder de gletsjer die zich al ver heeft teruggetrokken, die we doorwaden. Aan de westzijde van Petuniabukta kamp maken we kamp met mooi uitzicht op de Ragnarbreen en Ebbadalen.

dag 18 Horbeyedalen- Pyramiden - 3 uur Boot Longyearbyen

Vanmorgen lopen we de laatste kilometers naar Pyramiden. Bij laag water in de baai kunnen we langs de vloedlijn lopen, anders zoeken we het hoger op de flanken van de Pyramiden bergrug. Het is relaxed lopen en we hebben volop tijd om te genieten van de baai en omliggende toppen of te jutten voor fossielen. Vlak voor de kaap krijgen we zicht op Nordenskioldbreen en nu we ons realiseren we dat deze aansluit op de Mittaglefflerbreen geeft het ons bezoekje een week eerder weer een extra dimensie.

We hebben voordat de boot ons weer ophaalt van de kade, nog even tijd voor een privé bezoekje aan Pyramiden en de laatste lunch met keks. Terwijl de overige toeristen de excursie volgen, installeren wij ons op de boot, wachtend op de welverdiende warme wafels met jam! De boot legt rond 18.30 uur aan in Longyearbyen. Terug op de camping vormt zich een rij voor de douche…..de boiler kan het maar net hebben. Vanavond eten we weer eens binnen.

dag 19 verblijf Longyearbyen

Nog een dagje genieten van de `luxe` van de stad.

dag 20 Longyearbyen - Trømsø - Oslo - Amsterdam

Via Oslo vliegen we terug naar Amsterdam.