Tibet | Everest Kangshung: Van dag tot dag

Deze reis leidt je naar een onbekend basiskamp van de Mt. Everest door een relatief weinig bezocht deel van Tibet. De reden waarom dit basiskamp weinig wordt bezocht komt doordat de berg vanaf deze kant moeilijker te beklimmen is. Daarnaast is – voor gewone trekkers - het “normale” basiskamp veel beter bereikbaar. Je kunt er zelfs met de jeep heen, terwijl je om het Kangshung base camp te bereiken minimaal 8 dagen op trek moet.
Om in Tibet een goede trektocht te kunnen maken moet je een periode in acht nemen waarbij je aan de hoogte kunt wennen. Dit doen we door een 4-tal dagen in Lhasa op zo’n 3600 meter hoogte te blijven. Vervolgens maken we een trektocht tot zo’n 5000 meter hoogte, tussen de kloosters Ganden en Samye. Daarna wordt pas de trek gemaakt naar het Kangshung basiskamp. Deze laatste trek speelt zich af in een gebied dat wat meer vegetatie kent dan andere delen van Tibet omdat de Kangshungvallei zuidwaarts Nepal in loopt en zo meer moessonregens doorlaat. Dit is dan ook de reden dat we deze tocht niet in de moessonperiode uitvoeren, maar ervoor en vlak erna. Dit geeft echter geen garantie dat het geen slecht weer kan zijn. Je moet je daar dan ook terdege op voorbereiden. In deze vruchtbare valleien vind je dan ook veel nederzettingen met bijbehorende terrasvelden.

Een opmerking vooraf

Het gaat hier om een avontuurlijke reis. Er zijn diverse factoren die onderweg onze reisplannen kunnen beïnvloeden, hoe goed de reis ook is voorbereid. Onderstaande reisbeschrijving geeft de hoofdlijnen van de reis weer. De reisleiding kan zich genoodzaakt zien om tijdens de reis verschuivingen in het geplande programma aan te brengen.

dag 1 en 2 Amsterdam naar Chengdu

We vliegen van Amsterdam naar Chengdu waar we op dag 2 aankomen. Chengdu is voor ons niet meer dan een tussenstop op weg naar Tibet. Het is een enorme Chinese stad met ongeveer 11 miljoen inwoners. We overnachten er in een comfortabel middenklasse hotel.

dag 3 Chengdu naar Lhasa

In de loop van de dag vliegen we een stukje terug naar het westen. Al vrij snel na het opstijgen zie je bij helder weer onder je de besneeuwde bergketens verschijnen dat Tibet zo lange tijd hebben afgesloten van China. Na de landing voel ogenblikkelijk dat je het moet doen met veel minder zuurstof. Met een busje rijden we vervolgens naar de hoofdstad van Tibet: Lhasa.
We nemen onze intrek in één van de privé hotels in het oude gedeelte van de stad. Het overgrote deel van Lhasa is Chinees en duidelijk zijn de Tibetanen in de minderheid in hun eigen land. Grote legerkampen en duidelijk Chinese wijken omgeven het kleine stukje oude binnenstad en als je er gevoelig voor bent word je overvallen door een triest gevoel. Hoe kan het zo lopen in de geschiedenis.

dag 4 t/m 6 Lhasa

Naarmate we langer in Lhasa zijn krijgen we gelukkig ook de kans te constateren we nog steeds de Tibetaanse sferen kunnen vinden en dat het boeddhistisch geloof bij de Tibetanen ongebroken is. We zien de onvoorwaardelijke overgave van de Tibetaanse gelovigen voor de ingang van de Jokhang tempel. Voortdurend zich prostrerend (opstaan en weer op de knieën en zelfs languit op de grond liggend), minuten lang, urenlang….
We wandelen over de Barkhor, de heilige rondgang rond de Jokhang tempel met honderden prevelende pelgrims die soms van heinde en verre zijn gekomen. De Jokhang is het religieuze hart van de Tibetaans boeddhistische wereld. Veel gebedsvlaggen en een markt voor Tibetaanse souvenirs kenmerken het beeld, niet alleen voor de westerse toerist maar ook voor de Tibetanen.
50 Jaar brute Chinese onderdrukking hebben weliswaar grote schade toegebracht aan de oude tradities en belangrijke historische gebouwen. Wanneer je op plaatsen bent die min of meer gespaard zijn gebleven, besef je dat het toch hier in Tibet is waar de grootste schatten blijven voortbestaan. De kloosters in Nepal, Ladakh en Sikkim vallen hierbij in het niet en misschien zijn de dzongs in Bhutan enigszins te vergelijken met de aard en omvang van de bouwwerken en kunstschatten in Lhasa.
Je kunt niet in Lhasa zijn zonder een bezoek te brengen aan het Potala paleis, de zetel van de Dalai Lama. Deze geestelijk leider leeft in het Indiase Dharamsala temidden van vele gevluchte Tibetanen.
De Potala is een enorm gebouw met honderden vertrekken. Slechts een klein deel is opengesteld voor toeristen; genoeg echter om een indruk te krijgen van de pracht en rijkdom van het Tibetaanse Rijk. Er zijn kamers met grote vaten yakboter waarin honderden lontjes licht geven; er zijn zalen waarin voor de opeenvolgende Dalai Lama’s stupa’s zijn opgericht van meer dan 10 meter hoog, volledig bedekt met een dikke laag bladgoud. Overal grote en oude gebedsdoeken, bibliotheken en grote beelden: Boeddha’s, Tsong Kapa’s, Avalokiteshwara’s. Je dwaalt en dwaalt door de donkere gangen en zalen totdat je overloopt van indrukken. Overweldigd zoek je een uitgang uit dit labyrint.
Niet ver buiten de stad zijn de grote kloosters Sera en Drepung. Het is moeilijk je voor te stellen dat in betere tijden hier tot 30.000 monniken huisden. Er zijn er nu enkele tientallen die de grote gebouwencomplexen moeten onderhouden.

dag 7 naar Ganden

Aan het eind van de dag rijden we naar Ganden om daar te overnachten. Het is maar een uurtje rijden stroomopwaarts langs de Kyi Chhu (rivier). We verlaten de hoofdweg en het laatste stuk klimmen we (met onze bus) nog 400 meter over de onverharde weg naar het klooster. We zijn hier nu op 4200 meter hoogte, goed om verder te acclimatiseren.
Het Gandenklooster is tijdens de Culturele Revolutie vrijwel met de grond gelijkgemaakt en is pas de laatste jaren weer enigszins in de oude glorie hersteld. De gebedsruimtes zijn groot en ruim, overal zijn ambachtslieden nog bezig met het bewerken van hout en schilderen kunstenaars de prachtigste thanka’s.
Vanaf de heuvel vlak boven het klooster heb je een adembenemend uitzicht over de Kyi Chhu en omringende valleien. Natuurlijk lopen we de Kora (=heilige rondgang) om het klooster. Door de nabijheid van Lhasa zijn we hier niet de enige toeristen en we worden dan ook meteen aangesproken door de lokale bevolking of we gebedsvlaggetjes, wierook of andere religieuze items of souvenirs willen kopen.

dag 8 Ganden start trek

Nadat we uitgebreid hebben rondgekeken vertrekken we in de richting van de eerste ‘pas’, een bergkam op 4510 meter. Het pad wordt veel gebruikt door de lokale bevolking en is in goede staat, heel geleidelijk loopt het langs de berghelling omhoog, maar toch is het nog steeds heel goed te merken dat we pas kort in Tibet zijn.
Pal zuidwaarts zie je de vallei waar we in de middag doorheen zullen lopen. Eerst dalen we af naar het dorpje Hebu (4100 meter), waar mensen bezig zijn de velden te bewerken. Onderweg zien we waarschijnlijk wel één of meerdere nomadententen die worden bewaakt door de vervaarlijke Tibetaanse mastiff, de grote waakhonden die bij elk dorp en tentenkamp in de bergen rondhangen. Zij beschermen de kuddes tegen aanvallen van wolven en beren.
Hebu is het laatste dorp dat we de komende drie dagen tegenkomen, tijdens de trektocht ontmoeten we nog wel meer Tibetanen, maar die wonen hier alleen in de zomer in hun yakharententen. Op de hellingen zie je dan ook overal de kuddes yaks, schapen en geiten. De herder(tje)s zijn erg nieuwsgierig en bezoeken graag ons kamp of komen buurten tijdens de lunch (natuurlijk ook om te kijken of er iets te halen valt).
Hoewel het vandaag niet zo ver lopen is, is het laatste stukje naar het kamp toch erg vermoeiend, zo langs de rivier omhoog lopend. Ons kamp is naast de rivier op ongeveer 4400 meter hoogte.
In de omgeving van een herderskamp zetten we onze tenten op. Aan het eind van de dag komen alle kuddes terug naar ‘huis’, uit de bergen klinken de schreeuwen en knallen van de slingeraars die met welgerichte stenen de yaks opdrijven. Morgennacht kamperen we op 4750 meter en er moet een pas worden overwonnen.

dag 9 Shuga La basecamp naar Chitu La vallei

Door de afwezigheid van bomen zijn de afstanden moeilijk te bepalen, we stijgen langzaam lopend tussen de lage struiken, zoekend naar een goed pad. Net voor de pas verbreedt de vallei zich, duidelijk veroorzaakt door een nu verdwenen gletsjer. De Shuga La ligt uit het zicht aan het einde van de vallei aan de linkerkant. De pas op een hoogvlakte op 5240 meter wordt gemarkeerd door de bekende stapel stenen met gebedsvlaggen. Wij plaatsen hier nieuwe gebedsvlaggen, die we hebben meegenomen uit Lhasa of vanuit Ganden en de gidsen en yakmannen voeren een bekend ritueel uit om de goden te bedanken voor de goede pasoversteek. Onder het geroep van: “Ke ke so so larkye lo” worden gekleurde papiersnippers in de wind gegooid terwijl anderen gemalen jeneverbesstruik in brand steken bij wijze van wierook.
De ruimte om je heen is enorm, de valleien hebben een schaal die je doet beseffen hoe groot Tibet is en hoe weinig mensen er wonen.
Verder lopend daalt het pad ineens steil af, naar beneden de diepte in; eerst lijkt het alsof je helemaal moet afdalen, maar gelukkig traverseren we zuidoostwaarts en blijven op hoogte. Het landschap is leeg en verlaten, in de verte zie je een meer in de richting van de Tseb en Gampo La. Wij gaan kamperen net na de rivier oversteek op ongeveer 4750 meter hoogte.

dag 10 Chitu La vallei naar Yamalung vallei

Na een waarschijnlijk wat onrustige nacht door het slapen op grote hoogte lopen we vandaag over de Chitu La (5090 meter), en dalen daarna af naar betrekkelijk ‘lage’ regionen.
Door de vallei van de Chitu La stromen overal riviertjes en we zoeken onze weg tussen de graspollen door. Dan lijkt het links weer gemakkelijker, loop je eenmaal daar dan zie je rechts weer een beter spoor. In deze afgelegen bergen leven nog veel blauwschapen en het loont de moeite je ogen goed de kost te geven en je oren goed open te houden. Vaak maakt het geluid van rollende stenen je attent op een kudde die hoog boven je op de hellingen graast. De Chitu La is een verrassing; voor je liggen ineens twee meren gescheiden door een dunne landtong.
Na die meren duikt het pad de diepte in en nadat we door een kloof zijn afgedaald staan we plotseling tussen de struiken en bomen. De noordwaarts gerichte valleien hebben veel minder neerslag dan de zuidwaarts gerichte valleien en de erosie heeft er voor gezorgd dat de bergtoppen nu hoog boven ons uittorenen.
Nadat we de eerste brug zijn overgestoken, en inmiddels 750 meter lager zitten, is er een mooie kampeerplek op het gras langs de rivier.

dag 11 Yamalung vallei naar Emmalung

Na 1½ uur komen we door de eerste, weer permanent bewoonde nederzetting. Even verderop zie je boven tegen de bergwand aangeplakt de hermitage van Yamalung, ook wel Emmalung genoemd. Ook dit jaar zullen we weer bij de rivier kamperen, zodat we ’s middags de tijd hebben om naar boven te klimmen. Deze dag kunnen we eventueel ook gebruiken als “inhaaldag” als we voor de acclimatisatie een extra dag wilden gebruiken.

dag 12 Emmalung naar Samye

Het dorp Nyango is groot genoeg om al enkele winkeltjes te laten bestaan. Je kunt hier vandaan weer richting Lhasa over de Gokar La, de pas waarover de Dalai Lama vluchtte richting Sikkim en India.
We laten ons de laatste 20 kilometer naar Samye vervoeren door landbouwtrekkertjes. Het is een prachtige vallei met welvarende dorpen en mooie akkers. Hier geen Chinezen meer en Tibet ziet er als Tibet er uit hoort te zien. In de verte zie je al de grote rivier, de Yarlung Tsangpo. Naarmate je meer naar de rivier afdaalt wordt de vallei breder en droger. Beneden zie je zelfs hier en daar zandduinen, zoals in een woestijn.
Samye werd in 775 gebouwd en is daarmee het eerste grote klooster van de Tibetaans Boeddhistische school. De hoofdtempel, de Utse, vormt het centrum van een driedimensionaal uitgevoerde mandala, het Boeddhistische universum.
Alle stromingen binnen het Tibetaans Boeddhisme erkennen het belang van Samye en je ziet Nyingmapa, Sakyapa en Gelugpa monniken broederlijk naast elkaar leven onder hetzelfde dak. In de middag hebben we tijd om het klooster te bezoeken. We kamperen vlakbij het klooster net buiten de kloostermuren op een mooi grasveld met een beekje ernaast om je eventueel in te wassen.

dag 13 Samye naar Gyantse

Op deze lange reisdag (jeeps) leidt onze weg langs het fantastische Yamdrok Tso (Tso=meer in het Tibetaans). Zo temidden het grijsbruine landschap krijgen de turkoois en blauwe kleuren van het water extra dimensie. Vele uren verder, over een pas, de Kamba La (= 4975 meter) en langs vele dalen met bevloeide akkers en kleine dorpjes komen we in Gyangtse. Hier zijn we in het hart van Tibet.

dag 14 Gyantse

Gyangtse heeft een nog deels Tibetaans uiterlijk, de laatste jaren heeft echter ook hier de Chinese bouw van nieuwe betonblokken met neonreclame het oude Tibetaanse centrum met rasse schreden overvleugelt.
In de rustige brede marktstraat van Gyangtse lopen paarden en geiten. Aan het eind van de straat is de ingang naar de prachtige Kumbum Stupa. Dit is een hoog torenachtig gebouw met 13 verdiepingen. In elke ring zijn een aantal heilige kamertjes speciaal gewijd aan een godheid. Het aangrenzende klooster wordt druk bezocht door de lokale bevolking en is een religieus centrum waar het boeddhisme in al zijn schakeringen te zien is. In de kronkelende achterstraatjes vind je gelukkig nog het oude Tibet. Witte vierkante huizen met houten poort met op elke hoek wapperende gebedsvlaggen; hier en daar een ezel en/of yak vastgebonden aan een paal naast een hoop mest. We hebben de hele dag om een en ander te kunnen bekijken, om even een rustpunt in de reis te hebben of om een vertraging te kunnen opvangen.

dag 15 Gyangtse naar Latse

Uitgestrekte vlaktes met akkers en verspreid liggende grote boerenhoeven en stoffige wegen waar veel ezelkarren op rijden.
‘s Morgens rijden we over een goede weg, waar soms nog wel een ezelkar deel uitmaakt van het verkeer en met uitzicht op verspreid liggende grote boeren hoeven naar Shigatse (3900 meter), waar we het Tashilhunpo klooster kunnen bezoeken. ’s Middags rijden we via het Shakya Klooster(4200 meter) naar Latse. De Shakya is één van de vier hoofdstromingen van het Tibetaans Boeddhisme. In de grote centrale gebedshal staan 6 tot 10 meter hoge boeddha’s en boddhisatva’s die je vanuit de duisternis aanstaren. Als we Shakya niet aandoen dan overnachten we in Latse. Latse is een doorgangsdorpje met een paar primitieve hotelletjes. Ook hier wordt tegenwoordig steeds meer door de Chinezen gebouwd.

dag 16 Latse naar Kharta 3750 meter

Vandaag een lange dag rijden over de Tibetaanse hoogvlakte. We passeren 2 passen vandaag: de Gyatso La (4950 meter) en de Lagpa La (5250 meter). Vooral in moessontijd kan de weg wat slechter zijn en daardoor mogelijk wat langere reistijden.
We steken vandaag ook de Pang La over, waar je (hopelijk) de eerste blik wordt gegund op de massieven in het Everestgebied. In het dorp Tashi Dzong lunchen we en daarna is het nog 3 tot 4 uur rijden zuidwaarts door een kloofachtige vallei met hier en daar een dorpje. Uiteindelijk komen we uit in Kharta, uitvalsbasis voor onze trek.

dag 17 t/m 26 Kangshungtrek

De trek naar het basiskamp van de Everest aan de kant van de Kangshung Face voert je op de heenweg grotendeels over een ander pad dan op de terugweg. Heen gaat over de Shoa La van 4970 meter hoog, waarna we weer afdalen in de vallei van de rivier de Kamaa Tsangpo. Vervolgens gaat het weer omhoog naar het hoge basiskamp op 5000 meter. Vandaar maken we voor de liefhebbers een uitstapje, voor zover mogelijk, naar een kam waarvan je de wijde omgeving met alle hoge toppen in de buurt en 2 hoofdvalleien kunt overzien (bij goed weer). De terugtocht leidt gedurende 1 dag over dezelfde trail als heen en daarna volgen we een pad over een pas van 5330 meter hoog, waarna we weer afdalen naar onze uitvalsbasis Kharta.

dag 17 naar Shao La basis kamp via Kharta Yulba

Deze trek begint in de vruchtbare vallei van Kharta Tsangpo. Dit betekent dat er wat nederzettingen zijn waar mensen de velden hebben bewerkt. Hier huren we onze yakmannen in om onze bagage tijdens de trek te vervoeren. Na drie uur door de hoofdvallei naar het westen te zijn getrokken, slaan we linksaf een zijvallei in die leidt naar de Shao La. We lopen een klein uurtje omhoog tot we een goede kampeerpek gevonden hebben, op ongeveer 4200 meter hoog.

dag 18 Over de Shao La + afdaling in de Kaama Tsangpo vallei, Djaksim Camp

Omdat we al goed geacclimatiseerd zijn, kunnen we vandaag de Shoa La oversteken. Langzaam lopen we trapsgewijs omhoog. We passeren onderweg een schitterend gelegen gletsjermeertje. Na het meertje is het nog een uur of 2 stevig en steil omhoog tot de winderige pas op 4950 meter hoogte. We hebben mooi uitzicht op de wijde omgeving. Nu wordt duidelijk wat de Kangshung vallei eigenlijk is: een diep uitgesneden en ruig dal waarvan de zuidwanden worden gevormd door een witte Himalaya-muur waarin verschillende 7- en 8-duizenders de hoofdrol opeisen. De afdaling voert in eerste instantie over mooie glooiende bergweiden. Daarna duikt het pad de diepte in. Het is toch een zware dag, met name doordat het pad de laatste uren deels door de ondiepe rivier loopt. Het is dan voortdurend balanceren op de ronde keien die de route vormen. Een paar honderd meter lager, vlak naast de rivier, ligt de kampeerplaats op 4200 meter hoogte.

dag 19 Djaksim naar Bathang

Vandaag volgen we de noordkant van de vallei richting de Mt. Everest. Het pad gaat erg op en neer en de hoogteverschillen zijn steeds niet meer dan ongeveer 100 tot 250 meter. Deze vallei wordt door de moesson goed van water voorzien zodat de begroeiing er uitbundiger is dan op de meeste plaatsen in het Everest gebied en in zijn algemeenheid op het Tibetaanse plateau. We lopen steeds vrij hoog langs de flanken van de noordelijke bergwanden. Dat geeft ons steeds een geweldig uitzicht op de Himalaya-muur in het zuiden. We maken kamp op een mooie vlakke plek met rondom imposante bergen.

dag 20 trek naar het Opka base camp, 4920 meter

’s Morgens gaan we eerst weer een stukje omhoog. Op een soort pasje hebben we al mooi uitzicht op de route voor de rest van vandaag: eerst een afdaling van ongeveer 400 meter en dan weer gestaag omhoog.
De dalbodem ligt op ongeveer 4300 meter en deze is bedekt met kleine jeneverbesbomen en dwergrododendrons. We lopen langs de wilde rivier een stuk omhoog en op bepaalde plaatsen loopt het pad over puinhellingen die in het verleden zijn veroorzaakt door gletsjerafzettingen of aardverschuivingen.
Langzaam maar zeker stijgen we verder de vallei in. De vallei leidt naar de Kangshung Face van de Everest, doel van onze tocht. Het Opka basiskamp ligt in een vruchtbaar dal met veel groen gras en goede tentplekken.

dag 21 trek naar Pethang Ringmo base camp, 5000 meter

Nog verder trekken we de vallei in; zo ver als de yaks hun last kunnen dragen. In de loop van de dag komen de hoge toppen goed in beeld. Everest en Lhotse rijzen voor je op terwijl je in de voetsporen treedt van de legendarische Everestbeklimmer Mallory, die hier zijn verkenningstochten uitvoerde. Het kamp ligt op een schitterende plek op een met gele bloemen bezaaide groene bergweide en rondom, op de achtergrond, naar beneden stromende witte ijsmassa’s die zich daarginds samenvoegen met de grote Kangshung gletsjer.
Mt. Everest, Lhotse en Lhotse Zuid domineren het einde van de vallei in het westen. Het Makalu-Chomolonzo massief zorgt voor voortdurende opwinding door het gedonder en gekraak van het afbreken van grote stukken ijs en lawines. Tussen al deze grootheden maken we kamp, op de plaats waar de meeste expedities voor de Kangshung Face hun basiskamp inrichten. Het is in alle opzichten een topdag, met zoveel natuurpracht nauwelijks te bevatten. Hier moeten we langer blijven….

dag 22 beklimming kam tussen Kharta Tsangpo en de Kamaa Tsangpo 5940 meter

Ook voor ons is dit een basiskamp en wel voor een uitstapje naar een hoog punt op de berg tussen de twee valleien in. We klimmen, als de omstandigheden dit toelaten, naar een hoogte van ongeveer 5850 meter om vanaf hier het beste uitzicht te hebben op de drie 8000-meter massieven in het zuiden. Dit is één van de mooiste uitzichten op het Everest massief. Je ziet de Lhotse en de South Col en als je je fantasie een beetje gebruikt zie je klimmers die van de Nepalese kant de berg proberen te bedwingen. Je kunt de hele graat naar de top met de Hillary step volgen. Maar ook de noordgraat, met de first en second step, is goed zichtbaar. Verder noordwaarts zie je hoge valleien en afgeronde toppen waarvan er één de Lakpa Ri is.

dag 23 terug naar Bathang 5 uur

Met weemoed nemen we afscheid van deze bijzondere plek en we starten de afdaling naar Bathang. Vandaag lopen we langs de gletsjer terug naar het gletsjerkamp van een aantal dagen geleden. Dit is de enige dag die we zowel heen als terug moeten lopen. Dit blijkt echter helemaal geen bezwaar omdat de omgeving ons nu toch weer heel anders toeschijnt. We kunnen nu iets meer oog hebben voor de kunsten van de yaks. Het zijn toch bijzondere dieren die de zware last schijnbaar moeiteloos over het vaak zo moeilijke terrein dragen.

dag 24 naar high Camp op de Langma La 4900 meter

De pasoversteek terug is een andere dan op de heenweg. De Langma La is hoger en biedt fraaiere uitzichten dan de Shoa La. Vandaag dalen we eerst nog een stuk af voor de klim begint naar een kampeerplaats op ongeveer 4900 meter. Vanaf hier zijn de uitzichten ook weer onovertroffen. Het kamp ligt temidden van een amfitheater van besneeuwde toppen met achter je de Himalayareuzen.

dag 25 over de Langma La 5330 m en afdalen naar 4200 meter

We beginnen met de klim naar de pas. Langs een groot meer en steile kale rotswanden bereiken we in ongeveer 3 uur het hoogste punt tot nu toe: 5330 meter. De Langma La is meestal besneeuwd en hier hangen zoals op zoveel passen slingers met gebedsvlaggen. Uiteraard leveren wij onze bijdrage aan dit kleurrijke geheel en kijken nog één keer, maar zo lang mogelijk terug: met helder weer is het uitzicht dan ook DE beloning voor de geleverde inspanningen. Achter je een bergpanorama zonder weerga; de Makalu (8475 meter), de Chomolonzo (7790 meter) en de Pethangtse (6738 meter), voor je een even zo spectaculair uitzicht. Een lange afdaling brengt je naar een kamp op de splitsing bij de Kharta rivier op ongeveer 4200 meter. Soms is deze pas door overvloedige sneeuwval onbegaanbaar zodat we toch weer terug moeten via de Shao La.

dag 26 Kharta naar Rongbuk, Everest BC

Vandaag is de 10e dag van deze trek en we wandelen de bewoonde wereld weer in langs dorpjes en velden. Het is nog 1½ uur lopen voordat we weer bij de jeeps komen. Dan rijden we via Tashi Dzom naar Rongbuk, het hoogstgelegen klooster van de wereld. Hier vandaan kun je nog op en neer wandelen naar het basiskamp van de Everest aan de Noordzijde, zodat je ook deze zijde van de hoogste berg van de wereld kunt bewonderen.

dag 27 transport naar Nyalam of Zangmu

De trek is afgelopen en de hoogtepunten hebben we gehad. We reizen nu per jeep en in een flink tempo over het Tibetaanse plateau. Een flinke rit over de bruine hoogvlakte met majestueuze vergezichten op een groot deel van de noordkant van de Himalaya. Cho Oyo, Everest, Shisha Pangma zijn alleen al de 8000-ers die je kunt zien. Boven op de (voor ons) laatste pas is het voor velen een emotioneel moment. Bijna 3 weken lang ben je in Tibet geweest, geconfronteerd met onderdrukking en de onverzettelijkheid van het Tibetaanse volk. Je hebt licht en ruimte ervaren en je hebt strijd geleverd met de hoogte, de wind, de hitte en de kou. Nu op de Lalung La op 5200 meter hoogte ligt dat alles achter je en het grote afdalen en de terugkeer naar huis begint.
Een zeer spectaculaire weg langs peilloos diepe afgronden, langs en onder watervallen door, brengt je over 120 kilometer van de laatste hoge pas naar de grensplaats Zangmu op 2200 meter. Tegelijkertijd wordt de invloed van de moesson duidelijk. Binnen 20 kilometer afstand rij je van een kale hoogvlakte een weelderig groen oerwoud binnen.

dag 28 transport naar Kathmandu

Nadat we de 2 grensposten zijn gepasseerd zijn we weer terug in Nepal.
Niet onvermeld laten wij de grenspassage aan het einde van de zgn. ‘Friendship Highway’, een ervaring op zich, die je gewoonweg zelf moet beleven.

dag 29 Kathmandu verblijf

Dag vrij te besteden in Kathmandu.

dag 30 Kathmandu naar Delhi

In principe vliegen we vandaag met Jet Airways naar Delhi. Deze maatschappij behoort tot de samenwerkingsgroep van Air France/KLM. Mocht dat niet lukken dan kunnen we kiezen voor een andere maatschappij. De vlucht naar Delhi vertrekt aan het einde van de middag. Op de luchthaven van New Delhi moeten we dan een tijd wachten op de aansluiting met de vlucht naar Nederland die even na middernacht vertrekt.

dag 31 Delhi naar Amsterdam